Türk Dünyası'nın kadim masal ve mitoloji mirasını çağdaş sanatla buluşturan 'Mitler, Düşler, Masallar: Kardeşliğin Sonsuz Şimdiki Zamanı' projesi, 19-26 Eylül 2026 tarihleri arasında Türkiye Kültür Yolu Festivali kapsamında başladı. Müellifliğini, yazarlığını ve sanat yönetmenliğini Ümit Yaşar Gözüm'ün, danışmanlığını masal araştırmacısı Yücel Feyzioğlu'nun üstlendiği projenin açılışı Emin Antik Sanat Merkezi'nde gerçekleştirildi. Açılışa Erzurum'un İspir İlçe Belediye Başkanı Ahmet Coşkun da katıldı.
Sanatçı Ümit Yaşar Gözüm yaptığı konuşmada, şunları söyledi:
'Bugün Türk dünyasının ve üzerinde yaşadığımız Anadolu coğrafyasının kültürel mirasını sanat ve edebiyatın diliyle görünür kılarak ortak hafızamızı yeniden hatırlama ve taşıma çağrımızı Mitler, Düşler, Masallar ve Kardeşliğin Sonsuz Şimdiki Zamanı kültür sanat projesiyle paylaşmak adına toplanmış bulunuyoruz.
Masallarımız, mitlerimiz, düşlerimiz bize yalnızca geçmişi anlatmaz. 'Bana masal anlatma...' Ne kadar sevimsiz bir deyim, değil mi? Kim olduğumuzu, nereden geldiğimizi ve nereye yürüdüğümüzü hatırlatan ortak bir hafızanın sesidir. Günümüzde kültürler arasında köprü kurmanın, kardeşlik ve dayanışmayı güçlendirmenin, ortak bir geleceği birlikte inşa etmenin en etkili yollarından birisidir. Doğa, insan ve ruhani dünya arasındaki ilişkiyi anlatan bu büyük miras yalnızca tarihsel değil, aynı zamanda sanatsal ve felsefi bir kaynaktır. Masallarımızın bize öğrettiği ancak hızla tükettiğimiz sevgi, merhamet, barış, dayanışma gibi temel değerlerde insanlık ortak paydasında buluşmaya bir çağrıdır bu proje. Bakın, özellikle altını çizerek söylüyorum: Anadolu mitolojisi üzerine ilk sergi demiyorum. Türk mitolojisi üzerine de ilk sergi demiyorum. Kadim Türk ve Anadolu mitolojisi üzerine iki sergi, insanlık tarihinde ilk defa bu çapta birlikte bir araya geliyor.'
Yazar Yücel Feyzioğlu da Grimm Kardeşler'in derleyip yayınladığı masal sayısının 263, Andersen'ın 156 ve kendisinin ise yayınladığı masal sayısının 648 olduğunu belirterek, 'Ben daha başarılı olduğumu söylemiyorum; coğrafyamız o kadar büyük ki, Asya'nın yarısı, Mezopotamya... Bir Urfalı çıkıyor, Endülüs'e gidiyor, Endülüs'ün temellerini atıyor, Avrupa kültürünün temellerini atıyor. Türk dünyasının masalları çok lezzetlidir. Çocuklarınıza, gençlerinize ulaştırın' dedi.
'BEN BİR ÇAKIL TAŞINI BİLE TAŞIYABİLİYORSAM TUVALİME, BENİM İÇİN BÜYÜK BİR BAŞARIDIR'
Ressam ve sanat eğitimcisi Önder Aydın da konuşmasında şunları söyledi:
'Benim öyküm şöyle başlıyor: Milattan önce 13. yüzyılda bir Likya yazıtında şöyle bir ifade var: 'Göreceksin ki beni bulamazsan üzülme. Eşyalarımı bulacaksın; kestiğim taşları, açtığım yolları, işlediğim heykelleri bulacaksın. Ve göreceksin ki binlerce yıl öteden parmak izlerimiz değecek birbirine.' Aslında benim yaşadığım tam da o. Yani dışarıdaki, o sizin resim olarak gördüğünüz bir lahit, İskender Lahdi; günümüzden 2 bin 300 yıl önce usta ya da ustalar tarafından yapılmış bir lahit... Belki bir savaş, belki bir öykü, belki bir mitoloji, bunu tam olarak bilmiyoruz. Ama gerçek olan bir şey var; 2 bin 300 yıl sonra parmak izlerimiz gerçekten o ustayla birbirine değmiş oldu ve ben bunun hem heyecanını hem de korkusunu yaşadım. Ben bu resimleri tam 4yılda yaptım. 4 yıl, her gün 10 saat çalışarak... Bu bir savaş ama bu savaş, sonuçlarıyla bu toprakları son derece etkileyen bir savaş. Yani Anadolu, Türk yurdu olana kadar burası bir köprü gibi kullanılan topraklar ve buralarda çok savaşlar yaşandı, insanlar öldü ama kültürler de bıraktılar, biz o kültürlerle iç içe yaşıyoruz. Ben bunların bir çakıl taşını bile taşıyabiliyorsam tuvalime, bu benim için çok büyük bir başarıdır.'
'MİTOLOJİ DEDİĞİMİZ OLAY, AYAKLARIMIZLA SAĞLAM BASTIĞIMIZ YERİN TEMELİNİ OLUŞTURUYOR'
Ressam Abidin Celal Binzet, mitolojinin geçmiş kültürlerin birleşimi olduğunu ifade ederek, insanlığın ortak kültürü olduğunu söyledi. 'Bu nedenle mitoloji dediğimiz olay, bugünkü yaşamımızın temel dayanaklarından, üzerinde var olduğumuz, ayaklarımızla sağlam bastığımız yerin temelini oluşturuyor' diyen Binzet, şunları kaydetti:
'Bunları bildiğimiz zaman bugün yaşadıklarımızın anlamını da değiştirebiliyoruz. Savaşla ilgili çok sevdiğim bir söz vardır; diyor ki: 'Birbirini tanıyan ve birbirine düşman olan iki kişinin, birbirini tanımayan binlerce insanı çarpıştırarak öldürmesidir.' O savaşlarda çarpışanlar asla birbirini bilmezler. Günümüzde de savaşlar var, geçmişte de vardı o çarpışanların hiçbiri ötekini bilmiyor. Daha da başka onlarca, yüzlerce, binlerce olaydan süzülüp bugüne gelen bir kültürel ortam içerisinde yaşıyoruz.'
Konuşmaların ardından açılışı gerçekleştirilen sergi, davetliler tarafından gezildi.
PROJEDE NELER VAR?
Proje kapsamında 20 Eylül Pazar günü saat 14.00'te Emin Antik Sanat Merkezi'nde, Ayşegül Atmaca'nın moderatörlüğünde 'Anadolu ve Türk Mitolojisinin Serüveni' başlıklı söyleşi gerçekleştirilecek. Söyleşide, Önder Aydın, Ümit Yaşar Gözüm ve Yücel Feyzioğlu konuşmacı olarak yer alacak.
CerModern'de 23 Eylül Çarşamba günü projenin belgesel film galası düzenlenecek. Ümit Yaşar Gözüm ve Yücel Feyzioğlu'nun mitoloji sunumlarıyla başlayacak programda, masal anlatıları ve müzik dinletileri de gerçekleştirilecek. Sunuculuğunu Tuğba Akar'ın üstleneceği program, Yücel Feyzioğlu'nun imza saatiyle tamamlanacak.
Proje kapsamında 26 Eylül Cumartesi günü saat 14.00'te yine CerModern'de bir etkinlik gerçekleştirilecek. Belgeselin ilk gösteriminin ardından, Tuğba Akar'ın moderatörlüğünde 'Türk Dünyası Masalları Bize Ne Anlatır?' başlıklı panel düzenlenecek. Prof. Hasan Pekmezci, Taşkın Takış, Ümit Yaşar Gözüm ve Yücel Feyzioğlu'nun katılacağı panelin ardından imza etkinliği yapılacak.
