TBMM Başkanvekili Pervin Buldan başkanlığında toplanan Genel Kurul'da, Milli Parklar Kanunu’nda değişiklik öngören ve 30 maddeden oluşan Milli Parklar Kanunu ve Bazı Kanunlar ile 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi kabul edildi. Düzenleme, Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü'nün ihtiyaç duyduğu hallerde ve lüzum gördüğü yerlerde görev ve hizmetleriyle ilgili döner sermayeli işletmeler kurabileceğini, döner sermaye işletmesine tahsis edilen sermaye miktarını 5 katına kadar artırmaya Cumhurbaşkanının yetkili olmasını ve Milli Parklar Kanunu kapsamında korunan alanlardaki koruma hizmeti ile suçların takibi orman muhafaza memurları yanında av ve doğa koruma memurları ile saha bekçileri tarafından da sağlanabilmesini içeriyor. Yapılan elektronik oylama sonucunda 311 oy kullanılırken; 243 oyla kabul edilen teklife, 68 ret oyu verildi.
TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilen maddelere göre, Çevre Kanunu'nda değişikliğe gidiliyor. Buna göre, Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğüne 175 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi kapsamında verilmiş olan görevler çerçevesinde doğal çevreyi oluşturan biyolojik çeşitlilik ile bu çeşitliliği barındıran ekosistemin korunması; biyolojik çeşitliliği koruma ve kullanım esaslarının, yerel yönetimlerin, üniversitelerin, sivil toplum kuruluşlarının ve ilgili diğer kuruluşların görüşleri alınarak belirlenmesi; sulak alanların doğal yapılarının ve ekolojik dengelerinin korunması; biyolojik çeşitliliğin sürdürülebilirliğinin sağlanması bakımından nesli tehdit veya tehlike altında olanlar ile nadir bitki ve hayvan türlerinin korunmasına ilişkin denetim yönünden Genel Müdürlük yetkili kılınıyor. Bu hususlar kapsamında idari yaptırım uygulama yetkisi de Genel Müdürlüğe veriliyor.
Yapılacak denetimlerle ilgili harcamalarda kullanılmak üzere Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü bütçesine gereken ödenek konulacak. Bu hüküm uyarınca uygulanacak idari yaptırımlara karşı açılacak davalar Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğüne karşı açılacak.
Milli Parklar Kanunu'nda yapılan değişikliğe göre, Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğünün kamu tüzel kişiliğini haiz özel bütçeli bağlı kuruluş olarak yapılandırılması nedeniyle Kanun genelinde yer alan "bakanlık", "genel müdürlük", "alan kılavuzu" ile "av ve doğa koruma memuru" ibareleri yasaya ekleniyor. "Alan kılavuzu", korunan alanlarda ziyaretçi yönetimi için, alan sınırları dahilinde ve yakın çevresinde yaşayan yöre insanları arasından Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğünce verilen eğitimi tamamlayarak kimlik almaya hak kazanmış kişi şeklinde tanımlanıyor.
"Av ve doğa koruma memuru" ise "Bu Kanun ve Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü görev ve yetkilerinin düzenlendiği diğer mevzuat hükümleri çerçevesinde, mevzuata aykırılık oluşturan fiillerin takibi, biyolojik çeşitliliğin korunması, av ve yaban hayvanlarının bakımı, gözlenmesi ve sayımına yönelik gerekli işleri yapmak ve denetim faaliyetleri ile diğer faaliyetleri yürütmek üzere Genel Müdürlükçe çıkarılacak yönetmelikle belirlenen usul ve esaslar doğrultusunda eğitilen ve görevlendirilen Genel Müdürlük personeli" olarak tanımlanıyor.
Tanımlarda, Bakanlık Tarım ve Orman Bakanlığı; Genel Müdürlük ise Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü olarak yer alıyor.
Milli park dışındaki korunan alanlar için de milli parklar için geçerli olan plan hazırlama süreci uygulanacak
Teklifle milli park dışındaki korunan alanlar için de milli parklar için geçerli olan plan hazırlama sürecinin uygulanması öngörülüyor.
Milli Parklar Kanunu hükümlerine göre milli park, tabiat parkı, tabiat anıtı ve tabiatı koruma alanı olarak belirlenen yerlerin özellik ve nitelikleri göz önünde tutularak, koruma ve kullanma amaçlarını gerçekleştirmek üzere, kuruluş, geliştirme ve işletilmelerini kapsayan uzun devreli gelişme planı, gelişme planı ve yönetim planı, ilgili bakanlıkların görüşleri alınarak Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğünce hazırlanacak veya hazırlattırılacak ve yürürlüğe konacak.
Planları uyarınca iskan ve yapılaşmaya konu olacak yerler için, imar mevzuatına göre imar planları, milli park ve tabiat parkı gelişme planı hükümlerine ve kararlarına uygun olarak hazırlanacak veya hazırlattırılarak Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının onayı ile yürürlüğe konulacak.
Milli Parklar Kanunu kapsamına giren yerlerdeki Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgeleri ile Turizm Merkezlerinde, turizm yatırımlarına ilişkin plan kararları Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğünün olumlu görüşü alınarak Turizmi Teşvik Kanunu uyarınca sonuçlandırılacak. Milli park, tabiat parkı, tabiat anıtı ve tabiatı koruma alanlarının planlarına ilişkin usul ve esaslar Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğünce çıkarılacak yönetmelikle düzenlenecek.
Gerçek kişiler ve özel hukuk tüzel kişilerine verilecek izinler
Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgeleriyle Turizm Merkezleri dışında kalan milli parklar ve tabiat parklarında kamu yararı olmak şartıyla ve plan dahilinde, turistik amaçlı bina ve tesisler yapmak üzere gerçek ve özel hukuk tüzel kişileri lehine Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının görüşü alınarak Tarım ve Orman Bakanlığınca izin verilebilecek. Bu izin üzerine gerçek ve özel hukuk tüzel kişileri lehine tesis edilecek intifa hakkı süresi 49 yılı geçemeyecek, bu süre sonunda bütün tesisler eksiksiz olarak Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğünün tasarrufuna geçecek. Ancak işletmesinin başarılı olduğu Kültür ve Turizm Bakanlığınca belgelenen hak sahiplerinin intifa hakkı, Tarım ve Orman Bakanlığınca tesisin rayiç değeri üzerinden belirlenecek bedelle 99 seneye kadar uzatılabilecek. Bu durumda Genel Müdürlüğe devir işlemi bu uzatma sonunda yapılacak.
Korunan alanın yönetimi için gerekli olan ve sadece korunan alana hizmet veren tesislere yönelik olarak verilecek izinlerden bedel alınmayacak. Ancak milli park ve tabiat parklarında, planlarına uygun olması, kamu yararı ve zaruret olması halinde, ulaşım, elektrik iletim ve nakil hattı, petrol ve doğal gaz iletim hattı, trafo, haberleşme, su, termal su, atık su, altyapı ve bunlarla ilgili yapı ve tesislerin yapılması maksadıyla gerçek kişiler ve özel hukuk tüzel kişileri lehine bedeli mukabilinde Tarım ve Orman Bakanlığınca izin verilebilecek, verilen izinler amacı dışında kullanılamayacak ve uygulamalar Milli Parklar Kanunu hükümlerine göre denetlenecek.
İçme suyu temini açısından yapımı aciliyet gösteren ve kamu yararı açısından vazgeçilmez ve kesin bir zorunluluk arz eden tesisler için uzun devreli gelişme planı veya gelişme planı şartı aranmayacak. İlgili kurumların görüşleri alındıktan sonra yapılan tesisler uzun devreli gelişme planlarına veya gelişme planlarına işlenecek. Verilecek olan izinlerle ilgili usul ve esaslar Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğünce çıkarılacak yönetmelikle belirlenecek.
Genel Kurul'da kabul edilen maddelere göre, Milli Parklar Kanunu'na tabi alanlardan elde edilecek gelirler, Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü döner sermayesine gelir kaydedilecek.
Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü, ihtiyaç duyduğu hallerde ve lüzum gördüğü yerlerde görev ve hizmetleriyle ilgili döner sermayeli işletmeler kurabilecek. Döner sermaye işletmesine tahsis edilen sermaye miktarını 5 katına kadar artırmaya cumhurbaşkanı yetkili olacak. İşletmelerin faaliyet alanları, gelirleri, giderleri ve denetimi ile diğer hususlar Hazine ve Maliye Bakanlığının uygun görüşü alınarak genel müdürlükçe çıkarılacak yönetmelikle düzenlenecek.
Kanunla, Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğünün kamu tüzel kişiliğini haiz özel bütçeli bağlı kuruluş olarak yapılandırılması nedeniyle gelirleri de düzenleniyor.
İdari para cezalarının yüzde 25'i Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğüne, yüzde 75'i genel bütçeye gelir kaydedilecek
Milli parklarda, tabii ve ekolojik denge ve tabii ekosistem değerini bozanlara, yaban hayatı tahrip edenlere, bu sahaların özelliklerinin kaybolmasına veya değiştirilmesine sebep olan veya olabilecek her türlü müdahaleler ile toprak, su ve hava kirlenmesi ve benzeri çevre sorunları yaratanlara, tabii dengeyi bozacak her türlü orman ürünleri üretimi, avlanma ve otlatma yapanlara, onaylanmış planlarda belirtilen yapı ve tesisler dışında yapı ve tesis kuranlara ve işletenlere veya bu alanlarda var olan yerleşim sahaları dışında iskan yapanlara, kamu idareleri, kamu kurum ve kuruluşları ve Hazineye ait taşınmaz mallar ile devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerdeki mevcut açıklıkların ve var olan ağaçların, bitki örtüsünün yanması, her ne sebeple olursa olsun kesilmesi, sökülmesi, boğulması, budanması sonunda oluşacak açıklıkların ve arazinin çeşitli şekillerde düzeltilmesi suretiyle elde edilecek sahaların işgali, kullanılması, bu yerlere her türlü yapı ve tesis yapılması, bu yapı ve tesislerin tapuya tescilini yapanlara fiilleri daha ağır bir cezayı gerektirmediği takdirde, bir yıldan 3 yıla kadar hapis ve 5 bin güne kadar adli para cezası verilecek.
Milli parklara gelen ziyaretçilere uygulanacak ücreti, Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü belirleyecek. Giriş ücretini ödemeden giriş yaptığı tespit edilenlere Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü tarafından giriş ücretinin 4 katı tutarında idari para cezası verilecek.
Tahsil edilen idari para cezalarının yüzde 25'i Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğüne, yüzde 75'i genel bütçeye gelir kaydedilecek. Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğünün faaliyetleri harçlar ile tapu ve kadastro işlemlerinden kaynaklanan döner sermaye hizmet bedellerinden muaf olacak.
"Çevre ve Orman Bakanlığı" ibaresi, "Tarım ve Orman Bakanlığı" ile "özel avlaklar", "devlet avlağı", "örnek avlak" ve "Avlanma izin ücreti" bentlerinde yer alan "Çevre ve Orman Bakanlığı" ibaresi "Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü" ile değiştiriliyor.
Saha bekçiliğinde sözleşmeli personelin de çalıştırılabilmesine imkan sağlanıyor.
Av koruma memurlarının ismi değişecek
Tanımlardaki, "Av koruma memurları" ifadesi "Av ve doğa koruma memuru" şeklinde değiştiriliyor ve tanımlamada düzenlemeye gidiliyor.
Av komisyonlarına temsilci veren idarelerde değişiklik, Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğüne ilişkin uyum düzenlemesi yapılıyor.
Düzenlemeyle, av ve yaban hayatı yönetimi ile avlanma planlarına göre yapılacak avlanmalar için av hayvanlarının türlerine, ağırlıklarına ve trofelerine (yaban hayvanın boynuz, diş, post ve benzeri hatıra değeri taşıyan parçaları) göre alınacak avlama ve avlanma izin ücretleri Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğünce tespit edilecek.
Avlama ve avlanma izin ücretleri perakendeci tarafından satın alınan ateşli, ateşsiz, yivli, yivsiz av tüfekleri ile mermi, fişek, barut, saçma, çekirdek, kapsül ve kovanların alış bedeli üzerinden hesaplanan yüzde 2 oranındaki katılım payı, alıma ilişkin faturanın düzenlendiği tarihi takip eden ayın sonuna kadar perakendeci tarafından Genel Müdürlük Döner Sermayeli İşletmesine bildirilecek ve aynı süre içinde bu İşletmenin hesabına ödenecek.
Genel Müdürlükçe talep edilmesi halinde ithalatçı, imalatçı ve toptancılar tarafından perakendecilere yapılan satışa ilişkin bilgi ve belgeler gecikmeksizin Genel Müdürlüğe iletilecek.
Katılım payının süresinde bildirilmediğinin veya eksik bildirildiğinin tespiti halinde bildirilmeyen veya eksik bildirilen katılım payının bir ay içinde ödenmesi gerektiği Genel Müdürlük Döner Sermayeli İşletmesince ilgiliye tebliğ edilecek. Bu durumda, süresinde bildirilmeyen veya eksik bildirilen katılım payı, payın bildirilmesi gereken son günden yazının tebliğ edildiği tarihe kadar geçen süre için Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un ilgili maddesi dikkate alınarak hesaplanan faizle birlikte ödenecek. Bu hükmün uygulamasına ilişkin usul ve esaslar, Hazine ve Maliye Bakanlığının olumlu görüşü alınarak Genel Müdürlükçe belirlenecek.
Avcılığın kontrolü Doğa Koruma ve Milli Parklar ile Orman Genel Müdürlüklerince yapılacak
Düzenlemeyle, avcılığın kontrolü, av hayvanlarının korunması, av yasaklarının takibi ve Kanun kapsamında üretim yapan yerlerin denetimi, Doğa Koruma ve Milli Parklar ile Orman Genel Müdürlüklerince yapılacak.
Kanunla görevli olan orman muhafaza memurları da genel kolluk ile av yasaklarının takibi ile av ve doğa koruma memurları gibi Kanun'da belirtilen yasaklara aykırı hareket edenleri avlanmadan menetmeye, haklarında tutanak düzenlemeye, yasaklanan fiillerin konusunu oluşturan veya bu fiillerin işlenmesi suretiyle elde edilen canlı veya cansız hayvanlar ve bunların türevleri ile avlanmada kullanması veya avlaklarda, pazar yeri ve ticarethanelerde bulundurulması yasak olan eşya ve vasıtalara el koymaya ve bu amaçla yakalamaya görevli ve yetkili olacak.
Canlı av hayvanları hemen, yaralı olanlar ise tedavi edildikten sonra doğaya salınacak veya Türkiye'nin uluslararası sözleşmelerdeki taahhütleri de dikkate alınarak Genel Müdürlükçe gerekli işlem yapılacak.
Av koruma ve kontrollerinde Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü görevlilerine veya güvenlik güçlerine gönüllü destek sağlamak üzere Genel Müdürlükçe belirlenecek kişilere fahri av müfettişliği görev ve unvanı verilebilecek.
Avcılar, talep halinde orman muhafaza memurlarına, av ve doğa koruma memurlarına, saha bekçilerine, polis ve jandarma ile köy ve kır bekçilerine, köy muhtarı ve ihtiyar heyeti üyelerine avlanma belge ve izinleri ile avladıkları hayvanları ibraz etmek zorunda olacak.
Orman muhafaza memurları, av ve doğa koruma memurları ve saha bekçilerinden Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğünce lüzum görülecek olanlara, Cumhurbaşkanınca belirlenen silahlar demirbaş olarak verilecek.
Kanun'a aykırılık oluşturan fiillerin ihbarında ve talep halinde takibinde, köy ve kır bekçileri, köy muhtarı ve ihtiyar heyeti üyelerinin, orman muhafaza, av ve doğa koruma memurları ile saha bekçilerine yardım etmeleri mecburi olacak.
Av ve doğa koruma memurlarının görevlerini yaparken ilgili bakanlıkların görüşü alınarak, rengi ve biçimi Genel Müdürlükçe tespit edilen resmi kıyafet giymeleri zorunlu olacak. Resmi kıyafetler, silah, telsiz ve diğer teçhizat ile araç ve gereçler Genel Müdürlükçe verilecek.
Avlaklardan izin almadan avlanma hususu belgesiz avlanmaları düzenleyen Kanunun 24'ncü maddesinin üçüncü fıkrasına eklenmesi nedeniyle Kanunun 23'ncü maddesinden ilgili ibare çıkarılarak, cezaların caydırıcılığın artırılması amacıyla ceza miktarlarının artırımına yönelik düzenleme yapılacak.
Avlaklardan izin almadan avlanma fiili, belgesiz avlanmaları düzenleyen 24'ncü maddenin üçüncü fıkrasına eklenmekte ve avlanma hakkı elde etmek için alınacak belgelerin maliyetinin cezalara yakın olması nedeniyle cezaların caydırıcılığının artırılması amacıyla ceza miktarlarının artırımına yönelik düzenleme yapılması öngörülüyor.
Mevcut durumda avcılık belgesi sahibi avcıların Kanunun 29'ncu maddesinin birinci, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralarında belirtilen idari yaptırıma konu fiilleri tekrar etmeleri durumunda bu kişilerin avcılık belgeleri iptal edilmekte bir daha kendilerine belge verilmemekte olup kabahatten dolayı belgesi süresiz olarak iptal edilen avcıların yeniden belge alamamaları nedeniyle yasadışı avcılığa yönelmelerini engellemek amacıyla Kanunda öngörülen şartların sağlanması koşuluyla yeniden avcılık belgesi alabilmelerine yönelik düzenleme yapılacak.
Kanunun 29 uncu maddesinde yapılan değişikliğe paralel olarak yapılan değişikliğin yürürlük tarihinden önce avcılık belgesi iptal edilenlere yeniden belge verilebilmesine ilişkin düzenleme yapılabilecek.
Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü 175 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesiyle kamu tüzel kişiliğini haiz özel bütçeli bağlı kuruluş olarak yapılandırılmış ve av ve yaban hayatının korunması, yönetimi, geliştirilmesi, işletilmesi ve işlettirilmesini sağlamak görevi verilmiş olup buna uygun olarak 2872 sayılı Kanun, 2873 sayılı Kanun ve 4915 sayılı Kanunda Genel Müdürlüğün faaliyet alanına giren konulara yönelik uyum düzenlemesi ile kurum isimlerinde değişiklik yapılması öngörülüyor.
175 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile Tarım ve Orman Bakanlığı taşra teşkilatında bulunan bölge müdürü kadroları iptal edilerek Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü taşra teşkilatında bölge müdürü kadroları ihdas edilmiş olup Genel Müdürlük bölge müdürlerinin mali ve özlük haklarının bağlı kuruluşlardaki emsalleri ile eşitlenmesi amacıyla düzenleme yapılabilecek.
AK Parti'den kanun teklifine yeni madde
Öte yandan AK Parti'nin verdiği önergede, kanun teklifine yeni bir maddenin eklenmesini ve diğer maddelerin buna göre tesessül ettirilmesini talep etti. Kanun teklifini eklenmesi oy çoğunluğuyla kabul edilen yeni maddeye göre, 4915 sayılı kanunun 6. maddesinin 2. fıkrasının 3.cümlesine "Merkez Av Komisyonunca belirlenecekler" ibaresinden sonra gelmek üzere "ile geleneksel avcılık" ibaresi ve 3. fıkrasına 1. cümlesinden sonra gelmek üzere "Geleneksel avcılığa ilişkin usul ve esaslar genel müdürlükçe belirlenir" cümlesinin eklenecek.
