Finans dünyasında "kredi notu her kapıyı açar" dönemi sona eriyor. Son dönemde kredi notu 1800-1900 bandında (çok iyi) olup da başvurusu reddedilen tüketicilerin sayısındaki artış, bankaların "Davranışsal Risk Analizi" yöntemini devreye soktuğunu kanıtladı. Klasik skorlama sisteminin ötesine geçen bankalar, artık müşterinin cüzdanındaki parayı nasıl yönettiğine bakarak bir "finansal karakter" haritası çıkarıyor.
SKORUN ÖTESİNDE: PARA TRAFİĞİ İZLENİYOR
T24'ün haberine göre bankalar, Merkez Bankası Risk Merkezi verilerinin yanı sıra kendi bünyelerindeki iç analiz birimlerini daha aktif kullanmaya başladı. Yeni sistemde belirleyici olan unsurlar şöyle sıralanıyor:
Düzenli maaş girişi, düzenli ödemeler ve öngörülebilir kredi kartı harcamaları "güvenli liman" olarak kabul ediliyor.
Kaynağı belirsiz, yüklü ve olağan dışı sıklıktaki para transferleri, banka algoritmaları tarafından "şüpheli veya riskli gelir/gider" olarak sınıflandırılıyor.
Gelir düzeyiyle uyumsuz ani harcama sıçramaları, geri ödeme kapasitesini zayıflatabilecek bir risk sinyali olarak görülüyor.
SANAL BAHİS VE OYUN SİTELERİNE "KIRMIZI KART"
Yeni değerlendirme modelinde bankaların en sert olduğu başlık ise sanal bahis ve şans oyunları ödemeleri. Bankacılık kaynaklarından edinilen bilgiye göre; yasal ya da yasadışı fark etmeksizin, bahis sitelerine yapılan düzenli ödemeler doğrudan "kredi geri ödeme riskini artıran unsur" olarak kodlanıyor. Bu tür harcamaları olan müşteriler, kredi notları ne kadar yüksek olursa olsun, bankaların risk iştahının dışında kalarak ret cevabı alabiliyor.
UZMANLAR UYARIYOR: "HESAP HAREKETLERİNİZ SİZİN DİJİTAL KİMLİĞİNİZ"
Finans analistleri, tüketicilerin artık sadece taksitlerini zamanında ödemesinin yeterli olmadığını, hesap hareketlerinin de "saygın" olması gerektiğini vurguluyor. Bankalar, nakit akışı düzensiz veya spekülatif işlemlere açık olan müşterileri, ileride yaşanabilecek bir ekonomik daralmada "ilk temerrüde düşecek grup" olarak değerlendiriyor.
