Habitat Derneği tarafından Türkiye genelindeki 33 ilde, 18-29 yaş grubundaki 1.403 gençle yüz yüze görüşülerek hazırlanan “Türkiye’de Gençlerin İyi Olma Hali Araştırma Raporu - 6” sonuçları kamuoyuyla paylaşıldı. 2025 yılı verilerini kapsayan rapor; gençlerin yaşam memnuniyeti, ekonomik durumu, yurt dışı beklentileri ve dijital yetkinlikleri üzerine çarpıcı bir tablo ortaya koydu.
YAŞAM MEMNUNİYETİNDE KISMİ ARTIŞ, GELECEK UMUDUNDA DÜŞÜŞ
Araştırmaya göre, gençlerin yaşam memnuniyeti 2023 yılına oranla 8 puanlık bir artış göstererek yüzde 54 seviyesine yükseldi. Bu artışa rağmen veriler, 2017 yılında kaydedilen yüzde 71’lik memnuniyet oranının hâlâ çok uzağında kalındığını gösteriyor. Geleceğe dair umut besleyen gençlerin oranı ise yüzde 45’te kalarak çoğunluğun altında seyretti.
İŞ ARAMA SÜRECİ PSİKOLOJİK BİR KIRILGANLIK ALANI
Raporda, istihdam durumunun gençlerin ruhsal durumu üzerindeki etkisi en dikkat çekici başlıklardan biri oldu. Çalışan gençlerde yaşam memnuniyeti yüzde 58 iken, iş arayan grupta bu oran sert bir düşüşle yüzde 27’ye geriliyor. Gelecekten umutlu olma durumu da benzer bir uçurum sergiliyor:
-
ÇALIŞAN GENÇLER: Yüzde 50 umutlu.
-
İŞ ARAYAN GENÇLER: Yüzde 16 umutlu.
Gençlerin yüzde 72’si iş bulmanın zor olduğunu ifade ederken, işsizlik sürecinin sadece ekonomik değil, ağır bir psikolojik yıkım alanı olduğu vurgulandı.
EKONOMİK GERÇEKLİK: %84 "GÖRELİ YOKSUNLUK" YAŞIYOR
Gençlerin maddi imkânları, yaşam kalitelerini belirleyen en temel unsur olarak öne çıkıyor. Araştırmaya katılanların sadece yüzde 40’ı maddi durumundan memnun olduğunu belirtiyor.
-
GÖRELİ YOKSUNLUK: Gençlerin yüzde 84’ü, mevcut geliri ile ihtiyaç duyduğu gelir arasındaki fark nedeniyle "göreli yoksunluk" yaşıyor.
-
BÜTÇE VE BORÇ: Her iki gençten biri (yüzde 49) son bir yılda gelirinin giderlerini karşılamadığını söylerken, yüzde 35’i kredi kartı borcu taşıyor. Düzenli bütçe yapıp birikim yapabilenlerin oranı ise sadece yüzde 26’da kaldı.
YURT DIŞINA GİTME İSTEĞİ 2025’TE GERİLEDİ
Önceki yıllarda zirve yapan yurt dışına yerleşme arzusu, 2025 raporunda belirgin bir düşüş kaydetti. 2023’te yüzde 43 olan bu oran, yüzde 28’e çekildi. Başka bir ülkeye gitmek isteyenlerin öncelikli tercihleri Almanya, ABD ve İngiltere olurken; göç isteğinin temel gerekçesi daha iyi eğitim ve iş imkânları olarak sıralandı.
SAĞLIK ALGISINDA TEHLİKE ÇANLARI
Gençlerin kendi sağlık durumlarına yönelik algısında ciddi bir bozulma gözlemlendi. 2023 yılında sağlık durumundan memnun olanların oranı yüzde 87 iken, bu rakam 2025’te yüzde 72’ye düştü. İş arayan gençlerde memnuniyet oranı yüzde 60’a kadar geriliyor. Gençlerin yaklaşık beşte biri düzenli olarak şu sorunları yaşadığını bildirdi:
-
UYKUSUZLUK: Yüzde 21
-
BİTKİNLİK: Yüzde 20
-
MUTSUZLUK: Yüzde 19
DİJİTAL DÜNYADA "ERİŞİM ÇOK, YETKİNLİK AZ"
Gençlerin yüzde 95’i internete günlük erişim sağlarken ve yüzde 83’ü Instagram’ı aktif kullanırken, dijital yetkinlik algısında büyük bir gerileme yaşandı. Kendini dijital konularda yetkin hissedenlerin oranı 14 puan birden düşerek yüzde 28 ile 2020’den bu yana en düşük seviyeye geriledi. Ayrıca, gençlerin dörtte biri siber zorbalığa veya rahatsız edici mesajlara maruz kaldığını ifade etti.
