Halk Ekmek Kuyruğuna Girenlerin Sayısı Bir Yılda Yüzde 60 Arttı

Mersin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi öğretim üyeleri Prof. Dr. Erkan Aktaş, Prof. Dr.İhsan Kamalak ve Doç.Dr. İlkay Yılmaz, halk ekmek kuyruklarıyla ilgili çarpıcı bir araştırmaya imza attı. Buna göre ucuz ekmek kuyruğuna girenler sayısı son 1 yılda yüzde 60 arttı.

Gündem 29.11.2023, 16:29
Halk Ekmek Kuyruğuna Girenlerin Sayısı Bir Yılda Yüzde 60 Arttı

Mersin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi öğretim üyeleri Prof. Dr. Erkan Aktaş, Prof. Dr.İhsan Kamalak ve Doç.Dr. İlkay Yılmaz'ın Mersin'deki halk ekmek kuyruklarıyla ilgili araştırması son yıllarda tırmanan yoksulluğun boyutunu gözler önüne serdi.

Araştırma sonucunda satın alma gücünün azaldığını söyleyenlerin toplam oranı yüzde 85'i buldu.

Prof. Dr. Erkan Aktaş, Prof. Dr. İhsan Kamalak ve Doç. Dr. İlkay Yılmaz, belediyenin ürettiği halk ekmek tüketicileri arasında yaptıkları araştırmanın sonuçlarını “Ekonomik Kriz ve Halk Ekmek Kuyrukları: Mersin Örneği” başlıklı makalede değerlendirdi.

Araştırmacılar, Mersin Büyükşehir Belediyesi’nin büfelerinden ekmek alan 188'i kadın, 254'ü erkek 442 hane halkı üyesiyle görüştü.

442 KİŞİYLE ANKET ÇALIŞMASI YAPILDI

Bilimsel araştırmanın giriş bölümünde  yapılan çalışma usulüne yönelik değerlendirmede bulunuldu. Ekonomik krizlerin, genel halk kitlesinin ve özellikle düşük gelir gruplarının reel gelirlerini önemli ölçüde azaltabileceğine işaret edilen sunuşta şu görüşlere yer verildi:

“Enflasyon ve işsizlikle ilgili doğru ve güvenilir istatistikler, ekonomik krizlerin bu tür olumsuz etkilerini anlamamıza yardımcı olur. Ekonomiyle ilgili istatistiklere güven duyulmadığı bir ortamda, iktisatçılar ve sosyal bilimciler alternatif göstergeler arayabilirler. Bu çalışmada, 2022 yılında halk ekmek satış noktaları önlerinde ortaya çıkan kuyrukların, ekonomik krizin bir yansıması olup olmadığı araştırılmıştır.

Ağustos 2022 ayında Mersin Büyükşehir Belediyesi halk ekmek satış noktaları önlerinde oluşan ekmek kuyruklarında bekleyen 442 kişiyle yapılan anket çalışması; bu kuyruklarda bekleyenlerin büyük çoğunluğunun dar gelirlilerden oluştuğunu ve halk ekmeğin öncelikle düşük fiyatı nedeniyle tercih edildiğini göstermiştir.”

ORTALAMA 35 DAKİKA BEKLİYORLAR

Bilimsel çalışmaya katılanların yüzde 20,4'ü asgari ücretli, yüzde 56,1'i asgari ücret altında gelire sahip olduğunu, yüzde 23,5'i de asgari ücret üzerinde geliri olduğunu söyledi. Ekmek kuyruğunda bekleyenlerin yüzde 45,5'i son yıllarda satın alma gücünün çok azaldığını, yüzde 39,6'sı azaldığını söyledi. Satın alma gücünün azaldığını söyleyenlerin toplam oranı yüzde 85'i buldu. Katılımcıların yüzde 62,2'si halk ekmeği ucuz olduğu için tercih ettiklerini belirtti.

Araştırmaya katılanları ev ile satış noktası arası uzaklık ortalaması 652 metre olarak hesaplandı. Kuyrukta bekleyenlerin yüzde 54,5'inin halk ekmek satış noktasına gelmek için en az yarım kilometre yürüdüğü, yaklaşık dörtte birinin ise en az bir kilometre yürüdüğü tespit edildi.

Halk ekmek satış noktası önündeki kuyrukta bir kişinin ortalama bekleme süresi yaklaşık olarak 35 dakika olarak hesaplandı. Kuyrukta çeyrek saatten daha fazla bekleyenlerin oranı üçte ikiye yaklaşırken, bir saatten fazla bekleyenlerin oranı da yüzde 10'u aştı.

HALK EKMEĞE ERİŞİM MALİYETİ

Araştırmada halk ekmeğe erişim maliyeti üzerinde ise şu değerlendirmede bulunuldu:

“Halk ekmeğe erişim maliyeti daha düşük fiyatla satılsa da tüketiciler açısından diğer alternatiflere göre halk ekmeğin zaman ve mekân maliyeti daha yüksektir. Zaman maliyeti, tüketicinin halk ekmek satış noktasına ulaşmak, ekmeği satın alana dek kuyrukta beklemek ve ekmeği aldıktan sonra eve dönmek için harcadığı zamanı; mekân maliyeti ise bu süreçte tüketicinin harcadığı fiziksel eforu ve rahatsızlığı ifade etmektedir.

Tüketici açısından bu maliyetler, tüketicinin geliri arttıkça tükettiği malın toplam gelir içindeki payı azaldıkça daha önemli, tüketicinin geliri azaldıkça ve tükettiği malın toplam gelir içindeki payı arttıkça daha önemsiz hale gelir.

Ucuz olmasına karşın zaman ve mekân maliyeti yüksek olan halk ekmekle daha yüksek fiyatla satılan ancak zaman ve mekân maliyeti çok daha düşük olan bir ekmek arasında tercih yapmak durumunda kalan tüketicinin kararını belirleyen en önemli etkenler; hane halkı geliri, ekmeğin parasal maliyetinin hane halkı geliri içindeki oranı, halk ekmekle diğer ekmekler arasındaki kalite ve fiyat farkı ve zaman ve mekân maliyetlerinin karşılaştırılması olacaktır.

Bu çerçevede, ankete katılanlara ne kadar süredir halk ekmek tükettikleri, haftanın kaç günü halk ekmek satın aldıkları, halk ekmek satış noktalarında istedikleri kadar ekmek bulup bulamadıkları ve kuyrukta ekmek beklerken çevreden rahatsız olup olmadıkları sorularının yanı sıra halk ekmek satış noktalarına yürüme mesafeleri ve halk ekmek kuyruklarında bekleme süreleri de sorulmuştur.”

YÜZDE 60’I SON BİR YILDIR KUYRUĞA GİRİYOR

Ankete katılanların, ne kadar süredir halk ekmek satın almak amacıyla halk ekmek satış noktaları önünde kuyrukta beklemeye başladıkları sorusu da soruldu.

Katılımcıların yaklaşık yüzde 60'ının bir yıl ya da bir yıldan daha az bir süre önce halk ekmek kuyruklarında ekmek beklemeye başladıkları gerçeği, ekonomik koşulların özellikle son yıllarda kötüleştiği ve toplumda önemli bir yoksullaşma yaşandığı gözlemleriyle paralellik gösterdi.

Yorumlar (0)
banner8
12
az bulutlu
banner9
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 26 69
2. Fenerbahçe 26 67
3. Trabzonspor 26 43
4. Beşiktaş 26 43
5. Kasımpasa 26 39
6. Rizespor 26 36
7. Antalyaspor 26 35
8. Sivasspor 26 34
9. Başakşehir 26 33
10. A.Demirspor 26 32
11. Kayserispor 26 32
12. Samsunspor 26 30
13. Ankaragücü 26 29
14. Hatayspor 26 29
15. Alanyaspor 26 29
16. Karagümrük 26 28
17. Gaziantep FK 26 28
18. Pendikspor 26 26
19. Konyaspor 26 25
20. İstanbulspor 26 12
Takımlar O P
1. Eyüpspor 23 55
2. Göztepe 23 46
3. Kocaelispor 23 43
4. Bodrumspor 23 42
5. Sakaryaspor 23 40
6. Boluspor 23 36
7. Bandırmaspor 23 36
8. Ahlatçı Çorum FK 23 35
9. Gençlerbirliği 23 33
10. Erzurumspor 23 30
11. Keçiörengücü 23 29
12. Manisa FK 23 27
13. Ümraniye 23 27
14. Adanaspor 23 23
15. Şanlıurfaspor 23 22
16. Tuzlaspor 23 22
17. Altay 23 12
18. Giresunspor 23 7
Takımlar O P
1. Liverpool 25 57
2. M.City 25 56
3. Arsenal 25 55
4. Aston Villa 25 49
5. Tottenham 25 47
6. M. United 25 44
7. Brighton 25 38
8. Newcastle 25 37
9. West Ham United 25 36
10. Chelsea 25 35
11. Wolves 25 35
12. Fulham 25 29
13. Bournemouth 24 28
14. Brentford 25 25
15. Crystal Palace 25 25
16. Nottingham Forest 25 24
17. Everton 25 20
18. Luton Town 24 20
19. Burnley 25 13
20. Sheffield United 25 13
Takımlar O P
1. Real Madrid 25 62
2. Girona 25 56
3. Barcelona 25 54
4. Atletico Madrid 25 51
5. Athletic Bilbao 25 49
6. Real Sociedad 25 40
7. Real Betis 25 39
8. Valencia 25 36
9. Las Palmas 25 35
10. Getafe 25 34
11. Osasuna 25 32
12. Deportivo Alaves 25 28
13. Villarreal 25 26
14. Rayo Vallecano 25 25
15. Sevilla 25 24
16. Mallorca 25 23
17. Celta Vigo 25 20
18. Cadiz 25 17
19. Granada 25 14
20. Almeria 25 8