Türkiye Ziraat Odaları Birliği Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, nisan ayında üretici ile market fiyatları arasındaki farklar ile tarımsal girdi maliyetlerindeki değişimleri değerlendirdi.
FİYAT MAKASI EN FAZLA ELMADA AÇILDI
Bayraktar, üretici ile market arasındaki fiyat makasının en fazla elmada açıldığını belirterek, “Nisan ayında üretici ve market arasındaki fiyat farkı en fazla yüzde 393,7 ile elmada görüldü” dedi.
“Elmadaki fiyat farkını yüzde 329,9 ile havuç, yüzde 245,3 ile yeşil soğan, yüzde 245,2 ile marul, yüzde 242,4 ile pırasa takip etti” diyen Bayraktar, ürünlerin markette katlanarak pahalandığını ifade etti. Elmanın 4,9 kat, havucun 4,3 kat, yeşil soğan ve marulun 3,5 kat, pırasanın ise 3,4 kat daha yüksek fiyata satıldığını belirten Bayraktar, üretici ve market fiyatları arasındaki farkı rakamlarla ortaya koydu.
Nisan ayında fiyatı en fazla artan ürünün markette yeşil soğan, üreticide ise kuru soğan olduğunu belirten Bayraktar, en sert düşüşün ise hem üreticide hem markette patlıcanda yaşandığını söyledi.
MARKETTE ARTIŞ YEŞİL SOĞANDA YOĞUNLAŞTI
Market fiyatlarına ilişkin verileri paylaşan Bayraktar, “Nisan ayında markette 40 ürünün 18’inde fiyat artışı, 12’sinde ise fiyat azalışı görüldü” dedi. Markette en yüksek artışın yüzde 48,7 ile yeşil soğanda gerçekleştiğini ifade eden Bayraktar, bunu yüzde 29,9 ile ıspanak, yüzde 29,2 ile kuru soğan, yüzde 7,6 ile nohut ve yüzde 7,5 ile zeytinyağının izlediğini aktardı.
Fiyatı en fazla düşen ürünün yüzde 74,3 ile patlıcan olduğunu belirten Bayraktar, salatalık, sivri biber, karnabahar ve kabakta da dikkat çeken düşüşler yaşandığını kaydetti.
ÜRETİCİDE EN YÜKSEK ARTIŞ KURU SOĞANDA
Üretici fiyatlarında ise 31 ürünün 10’unda artış, 12’sinde düşüş görüldüğünü, 9 üründe değişim yaşanmadığını belirten Bayraktar, üreticide en büyük gerilemenin yüzde 64,7 ile patlıcanda yaşandığını ifade etti. Patlıcandaki düşüşü sivri biber, elma, havuç ve salatalığın izlediğini aktardı.
Üreticide en fazla artışın ise yüzde 109,1 ile kuru soğanda gerçekleştiğini belirten Bayraktar, beyaz lahana, patates, limon ve karnabaharın da artış gösteren ürünler arasında yer aldığını söyledi.
FİYAT DEĞİŞİMLERİNDE HAVA VE ARZ ETKİLİ OLDU
Fiyat hareketlerinin nedenlerine değinen Bayraktar, kuru soğan ve patateste depolardaki ürün miktarının azalması ve yeni hasadın başlamasının etkili olduğunu ifade etti. Uzun süren yağışların patates ve soğanda çürümeye yol açtığını, bunun da rekolteyi düşürerek fiyatları artırdığını belirtti.
Aşırı yağışların beyaz lahana, karnabahar ve ıspanakta arzı azalttığını, limonda ise arz daralmasının fiyatları yukarı çektiğini ifade eden Bayraktar, uygun hava koşullarının verimi artırdığı ürünlerde ise fiyatların gerilediğini kaydetti. Bu kapsamda patlıcan, sivri biber ve salatalıkta düşüş yaşandığını, elma ve havuçta ise talep azalmasının etkili olduğunu söyledi.
GİRDİ MALİYETLERİNDE YILLIK ARTIŞ DİKKAT ÇEKTİ
Girdi maliyetlerine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Bayraktar, nisan ayında mart ayına göre gübre fiyatlarında artış yaşandığını belirtti. Amonyum sülfat gübresinin yüzde 24,1, amonyum nitrat gübresinin yüzde 17,6, üre gübresinin yüzde 8,6, DAP gübresinin yüzde 8,1 ve kompoze gübrenin yüzde 5,3 oranında arttığını ifade etti.
Yıllık bazda ise artışların daha yüksek olduğunu vurgulayan Bayraktar, amonyum sülfatta yüzde 104,3, amonyum nitrata yüzde 84,2, ürede yüzde 76,2, kompoze gübrede yüzde 58,3 ve DAP gübresinde yüzde 56,8 artış görüldüğünü bildirdi.
Besi ve süt yeminde aylık yüzde 3,5, yıllık bazda ise sırasıyla yüzde 37,7 ve yüzde 34,6 artış yaşandığını belirten Bayraktar, elektrik fiyatlarının yıllık yüzde 25,1, tarım ilacı fiyatlarının yüzde 27,8 yükseldiğini kaydetti. Mazot fiyatının aylık bazda yüzde 3,1 gerilediğini ancak yıllık artışın yüzde 57,6’ya ulaştığını ifade etti.