Gündem

Tarımda Girdi Maliyetleri Martta Yıllık Yüzde 34,26 Arttı

TÜİK’in mart ayı Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi verilerine göre tarımda maliyet baskısı sürdü. Tarım-GFE aylık yüzde 3,89, yıllık yüzde 34,26 arttı. Tarımda kullanılan mal ve hizmetlerde yıllık artış yüzde 35,82’ye çıkarken, tarımsal yatırıma katkı sağlayan mal ve hizmetlerde artış yüzde 25,17 oldu. En yüksek yıllık ve aylık artış gübre ve toprak geliştiricilerde görüldü. Bu kalemde yıllık artış yüzde 48,33, aylık artış yüzde 9,69 olarak kaydedildi.

Türkiye İstatistik Kurumu, mart ayına ilişkin Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi verilerini açıkladı. Buna göre Tarım-GFE, 2026 yılı mart ayında aylık bazda yüzde 3,89, yıllık bazda ise yüzde 34,26 artış gösterdi. Endeks, bir önceki yılın aralık ayına göre yüzde 11,25, on iki aylık ortalamalara göre de yüzde 33,01 yükseldi.

Tarımda üretim maliyetlerinin seyrini gösteren Tarım-GFE’de mart ayında artış eğilimi sürdü. Endeksin 950,32 seviyesine çıktığı dönemde, tarımsal üretimde kullanılan mal ve hizmetlerdeki fiyat artışı ana endeksin üzerinde gerçekleşti. Tarımda kullanılan mal ve hizmetler endeksi aylık yüzde 4,39, yıllık yüzde 35,82 yükseldi. Tarımsal yatırıma katkı sağlayan mal ve hizmetler endeksinde ise aylık artış yüzde 0,84, yıllık artış yüzde 25,17 oldu.

GÜBREDE YILLIK ARTIŞ YÜZDE 48’İ AŞTI

Mart verilerinde en yüksek yıllık artış gübre ve toprak geliştiriciler grubunda kaydedildi. Bu grupta fiyatlar geçen yılın aynı ayına göre yüzde 48,33 arttı. Böylece gübre ve toprak geliştiriciler, Tarım-GFE kapsamındaki alt gruplar içinde üretici maliyetlerini en fazla yukarı çeken kalem oldu.

Yıllık bazda gübre ve toprak geliştiricileri, hayvan yemi ve veteriner harcamaları izledi. Hayvan yeminde yıllık artış yüzde 35,86, veteriner harcamalarında yüzde 35,59 olarak hesaplandı. Enerji ve yağlayıcılar grubunda yıllık artış yüzde 34,24 ile ana endekse yakın seyretti. Tohum ve dikim materyalinde yüzde 33,58, diğer mal ve hizmetlerde yüzde 33,46 artış görüldü.

Yıllık değişim oranlarına göre bina maliyetleri yüzde 26,57, makine bakım masrafları yüzde 25,66, malzemeler yüzde 24,98, bina bakım masrafları yüzde 24,11 ve tarımsal ilaçlar yüzde 20,30 arttı.

AYLIK ARTIŞTA DA GÜBRE İLK SIRADA

Mart ayında aylık bazda en yüksek artış yine gübre ve toprak geliştiriciler grubunda gerçekleşti. Bu grupta fiyatlar bir önceki aya göre yüzde 9,69 yükseldi. Enerji ve yağlayıcılar grubundaki yüzde 9,55’lik artış da aylık maliyet baskısının güçlü kalemlerinden biri oldu.

Tarımsal ilaçlarda aylık artış yüzde 3,60 olarak kaydedilirken, hayvan yeminde yüzde 2,55, binalarda yüzde 1,99, tohum ve dikim materyalinde yüzde 1,91 artış görüldü. Diğer mal ve hizmetler yüzde 1,41, bina bakım masrafları yüzde 1,25, malzemeler yüzde 0,68 yükseldi. Veteriner harcamalarında aylık artış yüzde 0,04 ile sınırlı kaldı.

Mart ayında makine bakım masrafları ise aylık bazda geriledi. Bu grupta fiyatlar bir önceki aya göre yüzde 0,16 düştü.

YILIN İLK ÜÇ AYINDA ARTIŞ YÜZDE 11,25 OLDU

Tarım-GFE’de yılbaşından bu yana birikimli artış yüzde 11,25’e ulaştı. Ana gruplar içinde tarımda kullanılan mal ve hizmetlerde yılbaşına göre artış yüzde 11,86 olurken, tarımsal yatırıma katkı sağlayan mal ve hizmetlerde bu oran yüzde 7,52 olarak gerçekleşti.

On iki aylık ortalamalara göre bakıldığında Tarım-GFE yüzde 33,01 arttı. Tarımda kullanılan mal ve hizmetlerde on iki aylık ortalama artış yüzde 33,84, tarımsal yatırıma katkı sağlayan mal ve hizmetlerde ise yüzde 28,20 oldu.