'Hürmüz Boğazı açıktır ve İran olsun ya da olmasın açık kalacaktır. İran ablukasını yeniden yürürlüğe koyuyoruz. Bu abluka, yalnızca İran gemilerinin veya müşterilerinin boğaza girmesini ya da çıkmasını engellediği için bu adla anılmaktadır. Diğer tüm ülkeler boğazı adil ve serbest bir şekilde kullanabilecektir. Bugünden itibaren ABD, 'Hürmüz Boğazı'nın koruyucusu' olarak anılacak ve dünyanın bu son derece istikrarsız bölgesine güvenlik ve emniyet sağlamak için gerekli olan tüm masraflar karşılığında, sevk edilen tüm yüklerin yüzde 20'si oranında ücret alacak. Süreç ve düzen derhal başlayacaktır.'

Açıklamada, saldırıların İran'ın Hürmüz Boğazı'ndan serbest geçiş yapan sivil denizciler ve ticari gemilere saldırı kapasitesini zayıflatmak amacıyla düzenlendiği ifade edildi.

CENTCOM, saldırıların İran güçlerini sorumlu tutmak amacıyla ABD Başkanı'nın talimatıyla gerçekleştirildiğini bildirdi.

Trump, indiği havaalanının muhteşem olduğunu belirterek, 'Bizim için yeni bir terminal inşa etmişler. Her şey çok güzeldi. Cumhurbaşkanı Erdoğan'a teşekkür etmek istiyorum, Türkiye'de harika bir iş çıkarmış. NATO Genel Sekreteri Mark Rutte'ye teşekkür etmek istiyorum. Mark gerçekten sıradışı biri, zeki, harika bir insan. Bu kadar lidere öncülük etmek hiç kolay değil. Her biri güçlü kişiliğe sahip liderlere öncülük etmek kolay değil. Harika bir iş çıkarıyor. Daha iyi birini bulamazdık' ifadelerini kullandı.

'İRAN'IN UÇAKLARININ HEPSİ YANIP KÜL OLDU. LİDERLERİ DE GİTTİ'

Toplantının yapıldığı salonu basın mensuplarının görememesinin çok yazık olduğunu belirttiğini aktaran Trump, 'Çünkü herkes kısa konuştu. Ben de biraz konuştum. Konuşmalarımızı kısa tuttuk. Basının görememiş olması, sözlerimizi duyamamış olması üzücü' ifadelerini kullandı. Trump, petrol fiyatlarının düştüğüne dikkati çekerek, 'Bunun düşük kalmasını sağlayacağız. 47 yıl önce yapılması gerekenleri yaptık. Birinci dönemimde ve son 18 ayda ABD, savunma harcamalarını artırmak için gerçekten çok büyük çaba gösterdi. Başka hiçbir ülkenin sahip olamadığı ekipmanlara sahip olduk. Venezuela'ya bakarsınız, İran'a bakarsanız, Silahlı Kuvvetlerini birkaç hafta içerisinde tamamen imha ettik. 159 gemilik bir donanmaları vardı. Her biri denizin dibinde yatıyor. Yüzlerce uçakları vardı, hepsi yanıp kül oldu. Radarları ortadan kaldırıldı. Liderleri de gitti' şeklinde konuştu.

Trump, İran'ın füze stoklarının önemli ölçüde azaldığını iddia ederek, 'Birkaç füze rampaları kaldı. Bunların da büyük bölümü imha edildi. Açık ara dünyanın en güçlü ordusuna sahibiz, herkes bunu kabul ediyor' dedi. Hollanda'da geçen sene yapılan Zirve'nin de harika olduğunu söyleyen Trump, savunma harcamalarının yüzde 2'den yüzde 5'e çıkarıldığını hatırlattı. Trump, 'Herkes bunun imkansız olduğunu söylemişti ama şimdi herkes bana teşekkür ediyor. Bir ikisi hariç, herkes bu hedeflere ulaşmaya çalışıyor. Onların da kısa sürede bunu başaracaklarına inanıyorum. Çok olumlu davrandılar. Çok iyi takım oyuncusu olmadığım bir iki ülke bugün çok iyi takım oyunculuğu sergiledi' dedi.

'ARTIK KİMSE BİZE GÜLMÜYOR'

Liderlerin, ABD'nin NATO'ya mali ve diğer açılardan en güçlü orduyla, en fazla katkıyı yapan ülke olduğunun farkında olduklarını ifade eden Trump, tüm dünyada kendilerine saygı duyulduğunu kaydetti. Trump, iki sene önce kimsenin ABD'ye saygı duymadığını ve NATO'nun da kendilerine güldüğünü iddia ederek, 'Artık kimse bize gülmüyor. Bu yıl rekor seviyede, 1 trilyon dolarlık savunma yatırımı yaptık. Bir sonraki yıl 1,5 trilyon isteyeceğiz. Bu para en iyi askeri ekipmanlara harcanacak' diye konuştu.

Trump, ABD'ye yönelik bir sevgi olduğunu kaydederek, 'Yaptığım işi seviyorlar. 'Evet, sizi seviyoruz' diyorlar. Yetişkin insanlar bunu söylüyorlar. Belki de beni etkilemeye çalışıyorlardır. Biliyorsunuz, o salonda muazzam bir birlik vardı. Tüm ülkelere hedeflere ulaşmak için planlarını hızlandırma çağrısında bulundum. Hedefimiz yüzde 5. Daha önceden bu seviyede olmalıydı' dedi.

'FAZLA MESAİDEN VERGİ ALMIYORUZ, ONLAR DA MUTLULAR'

Amerikan savunma ürünlerine yüksek ilgi olduğuna değinen Trump, 'Tomahawks'lar, Patriot'lar en iyi ekipmanlar, dünyanın en iyileri olarak değerlendiriliyor. Bunu ben söylemiyorum. Herkes bunları istiyor. Keşke daha hızlı üretebilsek ve satabilsek. Lockeheed ve diğer büyük şirketlerimiz daha büyük fabrikalar inşa ediyorlar. Fabrikaları 7/24 çalışıyordu. Ben de 'Böyle olmaz. Daha fazla fabrika inşa etmeniz lazım' dedim. Fazla mesaiden vergi almıyoruz, onlar da mutlular. 'Fazla mesai yapın' diyorum' şeklinde konuştu.

ABD Başkanı Trump savunma sanayi şirketlerinin 7/24 çalıştığını vurgulayarak, 'Venezuela'da bunları gördünüz. Onların da çok iyi ekipmanları vardı. Bizim ekipmanlarımız iyiydi ve işe yarıyor. Diğer ülkeler için daha hızlı üretmemiz gerekiyor. Kendimiz için de daha hızlı üretmemiz gerekiyor. Yeni siparişler için 1-2 yıl beklemek yerine, bunların 1-2 haftada teslim edilebileceği bir ortam istiyorum' dedi.

'TIKTOK'TA BEN BİRİNCİ SIRADAYIM'

TikTok'ta kendisinin popülerliğini anlatmak için Trump, 'TikTok'ta da birinci sırada ben varım. Bütün ünlüler, fenomenler 27'inci, 28'inci sırada. Ülkemizin ne kadar harika olduğunu, ne kadar başarılı olduğunu, komünizmin ne kadar kötü olduğunu, seçimde aday olanların ne kadar çılgın olduğuna dair anlatımların rekor sayıda izlendiğini görüyorum' ifadelerini kullandı. Trump, onların başarısız olacaklarından emin olduğunu vurgulayarak, 'Bu sosyal demokratlık değil. Bunlar komünist, başka bir şey değil' diye konuştu.

Savunma sanayinde üretimi artırmak üzere atacakları adımlar hakkında Liderleri bilgilendirdiklerini dile getiren Trump, Liderlerin de bunu heyecanla beklediğini söyledi. Trump ülkelerin 4-5 yıl beklemek yerine ekipmanları birkaç haftada teslim almak istediklerini ifade etti.

Trump, Avrupa için önemli teşvikler verildiğini dile getirerek, bu durumdan ABD'nin çıkarı olacağını ve diğer yandan da Avrupa'nın en iyi ekipmanlara sahip olacağını kaydetti. Amerikan dron teknolojisi konusunda önemli anlaşmalar yapıldığını belirten Trump, 'Dünyanın en gelişmiş dronlarına biz sahibiz. Biliyoruz ki bu alanda lideriz. Liderliğimizi güçlendireceğiz' dedi.

'ŞARA MUAZZAM BİR İŞ ÇIKARIYOR'

Zirve kapsamında çok sayıda ikili görüşme yaptığını ve yapıcı görüşmeler olduğunu söyleyen Trump, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski ve Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara ile görüştüğünü kaydetti. Şara'nın Suriye'yi birleştirmek için muazzam bir iş çıkardığını ifade eden Trump, 'Suriye gerçekten çok kötü durumdaydı. Bir önceki yönetimin yaptıklarını biliyorsunuz, son derece tehlikeli bir bölgeydi' değerlendirmesini yaptı.

'BEN DE ONLARIN HEDEF LİSTESİNİN BAŞINDAYIM'

Açıklamasının ardından Trump gazetecilerin sorularını yanıtladı. 'İran'daki savaşı neden hala bitiremediği sorusu üzerine Trump, şunları kaydetti:

'Burada tam tersini yapıyoruz. İran savaşı muazzam bir askeri başarıydı. Soruyu 'Nükleer silahları olmayacak' diye yanıtlayabilirim. Benim orada olmamın tek sebebi vardı, 'İran nükleer silaha sahip olmayacak' dedim. Bunu başardık. Asla nükleer silahları olmayacak. Granit bir dağ üzerine çöktü. Onu almaları aylar sürer. Petrol fiyatlarının ben göreve geldiğim zamankinden de düşük olduğunu görüyoruz. Orduları kalmadı, hava kuvvetleri ortadan kaldırıldı. 159 tane gemi denizin dibinde. Radarlar tamamen yok edildi.

Anlaşma yapmak istiyorlar ama bunu nasıl yapacaklarını bilmiyorlar. Sonrasında gidip gece gemileri vuruyorlar. Steve Witkoff, Jared Kushner, JD Vance, Marco gibi harika insanlarla anlaşmaya çalışıyorlar. Karşılarında harika insanlar var. Biraz çılgınlar, biraz deliler sanırım. Çünkü bize cenazeye gitmek istediklerini söylediler, çok fazla insan öldürmüş bir insanın cenazesine gitmek istiyorlar. Yıllar içinde çok kişiyi öldürdü. Bizim yaptığımızı 47 yıl önce yapmış olmaları lazımdı. Orta Doğu'nun kabadayısıydı. Şimdi İran bambaşka bir ülke haline geldi. Bir gün içerisinde hava savunma sistemleri ortadan kaldırıldı. Hiçbir uçakları olmayacak ya da hiçbir şey yapamayacakları anlamına gelmiyor.

Liderleri de ortadan kaldırıldı. İlk liderleri, ikinci ekip ve sonraki liderleri, belki onlar da ortadan kaldırıldı, kim bilir. Biliyor musunuz, ben de gitmiş olabilirim. Biliyorsunuz, çünkü ben de onların hedef listesinin başındayım. Onlar pislikler. 47 yıldır bu şekilde davranıyorlar. Ben ülke ve dünya için doğru olanı yapıyorum. Durdurulmaları gerekiyor. Binlerce, yüz binlerce kişiyi öldürdüler. Sadece son iki ayda 52 bin protestocuyu öldürdüler.

Muazzam derecede başarılıydık. Ordumuz inanılmazdı. Ablukayı gördünüz mü? Ablukanın bu kadar başarılı olduğunu gördünüz mü? Başarılı olmadığımızı söylemeniz... Düşünün, Venezuela'daki olay yalnızca bir gün sürdü ve onların orduları da fena değildi. Dünyadaki en kötü insanlardan birini ortadan kaldırdık. Venezuela lideri şu an hapiste.'

'BELKİ DÜNYANIN EN İYİ KOMÜNİSTİ OLURDUM'

Trump, komünist ve sosyalist toplumlarda yaşayan ve Avrupa gibi demokrasi ile yönetilen ülkelerde yaşayan insanlara mesajının ne olduğu sorusunu şöyle yanıtladı:

'Komünizmi insanlara satmak çok kolay. Belki dünyanın en iyi komünisti olurdum. Lenin kadar iyi olurdum. Düşünün, ömür boyu kira ödemiyorsunuz. Ancak size yoksulluk içinde yaşayacağınızı söylemiyorlar. Eviniz bedava. Bedava ev isteyen var mıdır? Birisini alıp size verelim. Her tarafta cinayetler işlenecek. Komünizm gerçekten felaket ve binlerce yıldır bunun ne kadar korkunç olduğu kanıtlandı.

Sosyal demokrat dediğiniz zaman kulağa çok hoş geliyor ama hiç güzel değil. Çok tehlikeli bir terim. Ben de sürekli bundan bahsediyorum. Komünizm hiçbir zaman işe yaramadı ve asla işe yaramayacak. İşe yarayan şey nedir? ABD'de her zamankinden daha fazla istihdam var. İşçiler her zamankinden daha fazla para kazanıyor. En iyi sistem bu. Elbette eksiklikler olabilir. Herkesin kusurları vardır.

Bir kez komünist olursanız geri dönemezsiniz. Yoksulluk içinde ölürsünüz. Kısa zamanda çok korkunç bir hal alır.'

'OYUN OYNAYABİLİRİZ AMA ANLAŞMAK İSTEDİĞİMİ SANMIYORUM'

Kendisinin geçen ay İranlılar için 'çok akıllı insanlar', bugün ise 'pislik' dediği hatırlatılarak, 'Ne değişti' sorusu üzerine Trump, 'Onları tanıdım. Mantıklı dediğiniz zaman, ilk ve ikinci aşamadan daha mantıklılar. Birinci seviye gitti, ikinci seviye gitti. Artık üçüncü seviyedeler, daha mantıklılar ama son iki haftadaki davranışları ve eylemlerine bakılacak olursa ülkelerine hizmet etmediklerini düşünüyorum. Her şeyden öte, kendilerini tanıdım ve onlarla anlaşma yapmak istediğimi düşünmüyorum. Oyun oynayabiliriz ama anlaşmak istediğimi sanmıyorum' ifadelerini kullandı.

ABD Başkanı Trump, 'Savaşa geri mi dönülecek' sorusu üzerine şu yanıtı verdi:

'İran asla nükleer silaha sahip olmayacak. Bu bahsettiğiniz rakamlardan daha önemli. Petrol fiyatları taş gibi düştü. Birazcık yükselecek ve çok çabuk bitecek. Şu anda muazzam miktarda petrolümüz var. Hürmüz Boğazı'ndan geçen gemiler de var. Her konuda haklıydım, çok uzun zamandır haklıyım. Bu nedenle üç seçim kazanıp Başkan olabildim. İkinciyi de kazanmıştım ama hileli bir seçimdi. Ama ben hep haklı çıktım. Petrol fiyatı da düşüyor. Tek bir şeyden emin olmalıyım. Akıl hastalarının nükleer silaha sahip olmamalarını sağlamam gerek. Hiçbir şekilde nükleer silaha sahip olamayacaklar. Her yerde kameramız var.'

'UZUN VADELİ BİR SAVAŞ PEŞİNDE DEĞİLİZ'

'İran savaşı yeniden başlayabilir gibi görünüyor. Avrupalı müttefiklerinizden beklentiniz nedir' sorusunu Trump, 'Savaşın yeniden başlayacağını düşünmüyorum. Çok hızlı ilerleyeceğini düşünüyorum. Birkaç gemiyi vurdular, biz de onları daha sert vurduk. Onlar bizi bir şeyle vurduğunda biz 10 misliyle vuruyoruz. Onlardan çok daha iyi ekipmanlarımız var. 'Bu akşam onları vuracak mısınız' dediler. 'Olabilir' dedim. Eğer onlar saldırırlarsa biz de saldırırız. Biz onların anladığı dilden konuşuyoruz. Savaşın devam edeceğini zannetmiyorum. Çok kısa sürecektir' ifadeleriyle yanıtladı. Trump, ne olacaksa çok çabuk olacağını belirterek, 'Uzun vadeli bir savaş peşinde değiliz' dedi.

'HERKES F-35 İSTİYOR. ONU KİME VERECEĞİMİZE KARAR VERMEMİZ GEREK'

Türkiye ile F-35 konusunda bir anlaşmaya varılıp varılmadığı yönündeki soru üzerine Trump, şu değerlendirmeyi yaptı:

'İlk dönemimde muhteşem bir ilişkim vardı. Rahip Brunson'ı hatırlarsınız, 35 yıl hapis cezası almıştı. Bir evanjelist kahramandı. Harika ve çok iyi bir insandı. Cumhurbaşkanı Erdoğan'ı aradım, hiçbir şey ödemedim ve onu serbest bıraktı. Biliyorsunuz, ben kimseye bir şey ödemem. Sadece 'Çıkarın' dedim. Tabii ki öyle söylemedim. İyi birisi olduğunu, saygı gören bir evanjelist olduğunu söyledim. 'Lütfen çıkarmanızı istiyorum' dedim. Ertesi gün Oval Ofis'te yanımdaydı. Harika bir ilişkimiz var.

Joe Biden geldiğinde kötü şeyler oldu. Sınır konusunda ve diğer konularda her şey kötüye gitti. Dünyada espri malzemesi olmuştuk. Birçok ülkeyle ilişkilerimiz bozulmuştu ve Türkiye de bunlardan biriydi. 5 Kasım'da her şey değişti. En iyi ilişkilerimizin olduğu bir ülke Türkiye.

F-35'ten bahsedelim. En iyi uçak ve herkes onu istiyor. Bunu kime vereceğimiz konusunda bir karar vermemiz gerekiyor. Biliyorsunuz, Erdoğan Bibi'nin (İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu) hayranı diyemem. Ancak O, savaşa katılmadı. Benim ricam üzerine hiç olaya müdahil olmadı. Marco da Türkiye ile ne kadar güçlü bir ilişkimiz olduğunu söyleyebilir. Askeri olarak çok güçlü bir ülke, NATO'nun en güçlü ikinci ülkesi. Bu konuda tam olarak kararımı vermedim ama benim eğilimim şu yönde, bize o kadar farklı konularda yardımcı oldu ki... Aynı şekilde Çin de bize yardımcı oldu onlar da savaşa katılmadılar, Şi Cinping de harikaydı, herkes bize saygı duyuyor, bize yeniden saygı duyuyorlar, eskiden bize gülerlerdi. Aptal olduğumuzu, konuşamayan, yürüyemeyen bir Başkanımız olduğunu gördükleri için her şey bir felaketti.'

Yeni Zelanda Savunma Bakanı Chris Penk de bugün yaptığı açıklamada, ülkesinin kurallara dayalı uluslararası sisteme bağlı olduğunu belirterek, NATO Zirvesi ve Savunma Sanayii Forumu'na katılımın 'benzer düşünen ülkelerle aynı masada yer alma' imkanı sunduğunu söyledi. Penk, Yeni Zelanda'nın Avustralya, Güney Kore ve Japonya ile birlikte Hint-Pasifik Dörtlüsü'nün bir üyesi olarak zirveye katılacağını, NATO muhataplarıyla bir araya geleceğini ve foruma Yeni Zelandalı savunma şirketlerinin temsilcileriyle katılacağını bildirdi.

Güney Kore Devlet Başkanlığı Ulusal Güvenlik Danışmanı Wi Sung-lac, Lee'nin NATO Genel Sekreteri Mark Rutte'nin daveti üzerine Ankara'ya geleceğini ve zirve kapsamında düzenlenecek Savunma Sanayii Forumu'nda konuşma yapacağını açıkladı. Lee'nin ayrıca Rutte ile ikili görüşme gerçekleştirmesi ve NATO'nun Asya-Pasifik ortakları Japonya, Avustralya ve Yeni Zelanda liderleriyle ortak toplantıya katılması bekleniyor.

Japon hükümeti ise parlamentodaki program yoğunluğu nedeniyle Başbakan Takaichi'nin Ankara'ya gitmeyeceğini, yerine Dışişleri Bakanı Motegi ile Savunma Bakanı Koizumi'nin NATO etkinliklerine katılacağını duyurdu. Koizumi'nin Türkiye ziyareti sırasında Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler ile ikili görüşme yapması ve çeşitli ülkelerden savunma sanayii temsilcileriyle temaslarda bulunması planlanıyor.

Avustralya hükümetinin de zirvede bakan düzeyinde temsil edilmesi öngörülürken, henüz resmi bir duyuru yapılmadı.

NATO'NUN ASYA-PASİFİK AÇILIMI

Ankara Zirvesi, NATO'nun son yıllarda giderek güçlendirdiği Asya-Pasifik ortaklığı açısından da önem taşıyor. Japonya, Güney Kore, Avustralya ve Yeni Zelanda'dan oluşan 'Indo-Pacific Four (IP4)' grubu ilk kez 2022 Madrid Zirvesi'nde NATO liderler toplantısına davet edilmişti. Ankara'daki zirvede de bu ülkelerin ittifakla koordinasyonunu sürdürmesi bekleniyor.

Japon Savunma Bakanı Koizumi dün yaptığı açıklamada, NATO yetkilileriyle yapılacak görüşmelerde Ukrayna ve İran'daki gelişmelerin yanı sıra Çin'e yönelik güvenlik politikalarının ele alınacağını belirterek, 'Avro-Atlantik güvenliği ile Hint-Pasifik güvenliği birbirinden ayrı düşünülemez' değerlendirmesinde bulundu.

'Modernleşme: Çin-Türkiye İş Birliğinin Fırsatları ve Geleceği' ana temasıyla gerçekleştirilen üst düzey tanıtım toplantısı, iki ülke arasındaki diplomatik ilişkilerin tesis edilmesinin 55'inci yıl dönümünde stratejik bir köprü görevi üstlendi. Başkentteki InterContinental Grand Ankara Oteli Crystal Balo Salonu'nda düzenlenen etkinlik, iki ülkenin siyaset, diplomasi, akademi ve medya dünyasından çok sayıda önemli ismi bir araya getirdi.

Yabancı Diller Yayınevi Genel Yayın Yönetmeni Ding Zhitao'nun moderatörlüğünde gerçekleştirilen açılış bölümünde, TBMM Başkanvekili Celal Adan, T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Bakan Yardımcısı Gökhan Yazgı, Çin'in Ankara Büyükelçisi Jiang Xuebin, Çin Uluslararası İletişim Grubu Başkan Yardımcısı Yu Tao ve Çin Komünist Partisi Merkez Komitesi Özel Direktör Yardımcısı Hu Kaihong, etkinliğin açılış konuşmalarını yapan isimler arasında yer aldı.

YAZGI: Xİ'NİN ESERİ, OLUMSUZ KOŞULLARLA BAŞ ETME VE SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMAYI SAĞLAMA NOKTASINDA PERSPEKTİF SUNUYOR'

Kültür ve Turizm Bakan Yardımcısı Gökhan Yazgı, Türkiye ile Çin Halk Cumhuriyeti arasındaki diplomatik ilişkilerin 55'inci yıl dönümünde Ankara'da düzenlenen 'Xi Jinping: Çin'in Yönetimi' kitabının 5'inci cildinin tanıtım toplantısında, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Çin Devlet Başkanı Xi Jinping liderliğinde iki ülke ilişkilerinin karşılıklı saygı ve ortak çıkar temelinde güçlendiğini vurguladı.

Küresel krizlerin ve jeopolitik eğilimlerin dünya siyasetini istikrarsızlaştırdığı bir dönemde iç istikrarı koruyarak kalkınmayı sürdürmenin güçlü bir yönetim kapasitesi gerektirdiğini belirten Yazgı, Xi Jinping'in eserinin olumsuz koşullarla baş etme ve sürdürülebilir kalkınmayı sağlama noktasında kapsamlı bir perspektif sunduğunu ifade etti. Çin'in kalkınma modelinde gelenek ile modernliğin dikkat çekici bir uyum içinde harmanlandığını ve Pekin ziyaretinde ekonomik kalkınma ile kültürel mirasın birbirini nasıl tamamladığına yakından tanıklık ettiğini aktaran Bakan Yardımcısı Yazgı, Türkiye'nin de köklü bir medeniyetin varisi olarak geçmişi geleceğe taşıyan dinamik bir vizyonu yaşattığını dile getirerek, iki vizyoner lider arasındaki olumlu atmosferin katkısıyla küresel sistemin önemli aktörleri olan Türkiye ve Çin arasındaki iş birliğinin her geçen gün daha da güçlendiğini belirtti.

JIANG: 'TİCARET, 5G VE BİYOMEDİKAL GİBİ YENİ ALANLARDA ORTAKLIKLARIN DERİNLEŞTİRİLMESİ GEREKİYOR'

Çin'in Ankara Büyükelçisi Jiang Xuebin, Devlet Başkanı Xi Jinping'in 'Xi Jinping: Çin'in Yönetimi' kitabının 5'inci cildinin tanıtım toplantısında, Çin Komünist Partisi'nin kuruluşunun 105'inci yıl dönümüne ve iki ülke arasındaki diplomatik ilişkilerin 55'inci yılına denk gelen bu özel günde stratejik iş birliği mesajları verdi. Eserin Çin tarzı modernleşmeyi anlamak için yetkin bir anahtar sunduğunu belirten Jiang; Çin'in kalkınma hamleleri ile Türkiye'nin 'Türkiye Yüzyılı' vizyonunun buluşması adına Kuşak ve Yol Girişimi ile Orta Koridor planlarının entegrasyonunun hızlandırılması, ayrıca ticaret, 5G ve biyomedikal gibi yeni alanlarda ortaklıkların derinleştirilmesi gerektiğini vurguladı.

Çin'in insan odaklı ve doğayla uyumlu yeşil dönüşüm vizyonunu aktarırken Türkiye'nin 'Sıfır Atık' hareketinden övgüyle bahseden ve Türkiye'nin COP31 ev sahipliğini kararlılıkla desteklediklerini ilan eden Büyükelçi Jiang, küresel yönetişimde kilit rollere sahip bu iki yükselen gücün BM, G20 ve Şanghay İşbirliği Örgütü gibi platformlarda çok taraflılığı, küresel adaleti ve 'İnsanlığın Ortak Kader Topluluğu' vizyonunu el birliğiyle savunmaya devam edeceğini ifade etti.

YU: 'TÜRKİYE İLE ÇİN ARASINDAKİ TİCARET HACMİ 53 MİLYAR DOLARA ULAŞTI'

Çin Uluslararası İletişim Grubu Başkan Yardımcısı Yu Tao ile Çin Komünist Partisi Merkez Komitesi Özel Direktör Yardımcısı Hu Kaihong, Cumhurbaşkanı Xi Jinping'in 'Çin'in Yönetimi' adlı eserinin 5'inci cildinin İngilizce, 2'nci cildinin ise Türkçe baskısının yayımlanmasına katkı sunanlara teşekkür ederek, eserin Çin'in yönetim anlayışı, dış politika vizyonu ve küresel meselelere yaklaşımının daha iyi anlaşılmasına katkı sağlayacağını belirtti. Türkiye ile Çin arasında diplomatik ilişkilerin kuruluşunun 55'inci yıl dönümünün kutlandığını hatırlatan yetkililer, iki ülke ilişkilerinin ekonomi, ticaret, yatırım, kültür, eğitim, teknoloji, ulaştırma, bilim ve enerji başta olmak üzere birçok alanda geliştiğini, parlamentolar arası temasların da bu süreci güçlendirdiğini ifade etti.

Türkiye ile Çin arasındaki ticaret hacminin 53 milyar dolara ulaştığını ancak mevcut ticaret dengesizliğinin giderilmesi gerektiğini vurgulayan konuşmacılar, Çin'den daha fazla yatırım ve turist çekilmesi için ortak çalışmaların önemine işaret etti. Orta Koridor ile Kuşak ve Yol Girişimi'nin uyumlaştırılmasının bağlantısallığı güçlendireceğini belirten yetkililer, artan jeopolitik riskler karşısında güvenli ve çeşitli ticaret güzergâhlarının oluşturulmasının yalnızca Türkiye ve Çin'in değil, Asya, Avrupa ve Afrika'yı kapsayan geniş bir coğrafyanın da yararına olacağını kaydetti.

Resmi kitap takdimi ve arasının ardından program, Çin-Türkiye ilişkilerini entelektüel boyutta ele alan özel oturumlarla devam etti. Düzenlenen 'Paylaşım' ile 'İstişare ve Değerlendirme' panellerinde; Türk Sinolog Prof. Dr. Giray Fidan, Akkan Süver, Semih Koray, Ersin Erçin gibi Türk uzmanların yanı sıra Çinli ekonomi ve ekoloji araştırmacıları da söz alarak iki ülkenin modernleşme süreçlerindeki ortak vizyonunu ele aldı.

Çince-Türkçe simultane çeviri desteğiyle küresel ölçekte takip edilen lansmanın, Asya ve Avrupa'nın iki kadim medeniyeti arasındaki stratejik, kültürel ve ekonomik ortaklığın geleceğine ışık tutmayı hedeflediği kaydedildi.

'Türk milletinin yardım eli, mesafeleri aşarak ihtiyaç duyulan her yere ulaşıyor. Venezuela'da meydana gelen depremlerin ardından bölgeye intikal eden AFAD personeli ile Türk Silahlı Kuvvetleri İnsani Yardım Tugay Komutanlığına bağlı arama kurtarma timleri ve arama kurtarma köpekleri, afet bölgesinde çalışmalarını aralıksız sürdürüyor. Enkaz altında yaşam belirtisi arayan ekiplerimiz, umutla bekleyen insanlara ulaşabilmek için zorlu şartlarda gece gündüz görev yapıyor.'

Depremlerden en ağır etkilenen bölgenin, Karayip kıyısındaki liman kenti La Guaira olduğu kaydedildi. Uzun süredir siyasi ve ekonomik krizle mücadele eden ülkede, kurtarma ekipleri depremin ardından altı günü geride bırakırken zamana karşı yarışıyor. Bağımsız çevrimiçi kayıp platformlarına göre, on binlerce kayıp bildirimi bulunuyor.

ARTÇI SARSINTI PANİĞE NEDEN OLDU

Öte yandan, dün başkent Karakas ve çevresinde 4,6 büyüklüğünde bir artçı deprem meydana geldi. ABD Jeolojik Araştırmalar Kurumu (USGS), sarsıntının merkez üssünün Karaballeda'nın kuzeyi açıkları olduğunu açıkladı. Yetkililer yeni bir hasar bildirilmediğini duyursa da artçı sarsıntı halk arasında paniğe yol açtı.

Venezuela makamları, şimdiye kadar 30 ülkenin yardım gönderdiğini açıkladı. Venezuela'ya Türkiye dahil yabancı ülkelerden 3 bin 681 arama kurtarma görevlisi, 27 araç, 118 köpek ve bin tondan fazla insani yardım malzemesi ulaştırıldı.

Yetkililer, depremin ardından kritik kabul edilen ilk 72 saatin geride kalmasına rağmen enkaz altından sağ kurtarılan kişilerin bulunmasının umutları canlı tuttuğunu belirtti. Geçici Devlet Başkanı Delcy Rodriguez, 'Bugün insanları canlı olarak kurtardık. Bu nedenle operasyonlar durdurulmuyor. Umudumuzu her zaman koruyoruz' dedi.

Yabancı Askeri Satışlar (FMS) programını da kapsayan bu dev sözleşmenin operasyon ağında Türkiye ile birlikte ABD'nin 7 eyaleti ve Arjantin, Bostvana, Brezilya, Kolombiya, Mısır, Gana, Honduras, Macaristan, Japonya, Kenya, Fas, Filipinler, Suudi Arabistan, Tayland ve Norveç yer alıyor.

Buna göre ABD Hava Kuvvetleri Materyal Komutanlığı, Savunma İstihbarat Teşkilatı, Savunma Güvenlik İşbirliği Teşkilatı ve Pasifik Hava Kuvvetleri için zaman hassasiyeti taşıyan personel, kargo ve tıbbi tahliye nakliyatının yanı sıra test desteği de sağlayan bu sözleşme kapsamındaki çalışmalar Türkiye'nin de arasında yer aldığı bu ülkelerdeki askeri üs ve merkezlerde yürütülecek.

Üç şirketin teklif verdiği rekabete dayalı ihalede, ilk aşamada 2026 mali yılı bütçelerinden ve FMS fonlarından ilk ödenekler bağlandı. Sözleşme süreci, Oklahoma'daki Tinker Hava Üssü'nde konuşlu Hava Kuvvetleri Yaşam Döngüsü Yönetim Merkezi tarafından yürütülüyor.

F-35 PROGRAMINA VE DİĞER SAVUNMA PROJELERİNE DEV BÜTÇE

Açıklanan paket kapsamında Deniz Kuvvetleri bünyesinde Lockheed Martin Aeronautics şirketiyle F-35 programına yönelik mevcut sözleşmede revizyona gidildi ve şirkete 74,2 milyon dolarlık ek sözleşme verildi. Bu bütçeyle, İngiltere ve İtalya'ya özgü silah sistemlerinin F-35A ve F-35B savaş uçaklarına entegrasyonu, F-35 Block 4 kabiliyetlerinin artırılması ve tüm F-35 varyantlarında ortak kullanılacak taktik veri kayıt sisteminin geliştirilmesi hedefleniyor. Bu çalışmaların Aralık 2032'de tamamlanması öngörülüyor.

CAN KAYBI 1450 KİŞİYİ AŞTI

Rodriguez, depremlerde hayatını kaybedenlerin sayısının en az bin 450'ye yükseldiğini açıkladı. Batı medyasına değerlendirmelerde bulunan uzmanlar, depremlerin ardından ilk 48 ila 72 saatin hayatta kalanlara ulaşmak açısından kritik önem taşıdığına dikkati çekerken, bu sürenin aşılmış olması nedeniyle kurtarma umutlarının giderek azaldığı ifade ediliyor. Ancak kurtarma ekipleri, su ve gıdaya erişimi olan kişilerin daha uzun süre hayatta kalabileceğini belirterek çalışmaların sürdüğünü kaydetti.

Bağımsız çevrimiçi kayıp platformlarına göre, aileleri tarafından ulaşılamayan kişi sayısı 46 bini aştı. Ancak bu rakamlar resmi makamlarca doğrulanmış değil. Depremden en çok etkilenen bölgeler arasındaki La Guaira eyaletinde çok sayıda kişinin yakınlarını kurtarmak için çıplak elleriyle enkaz kaldırmaya çalıştıkları belirtiliyor.

Meksika, İspanya, Katar, ABD ve İngiltere'den gelen uluslararası arama kurtarma ekipleri çalışmalara destek vermek üzere Venezuela'ya ulaştı. Birleşmiş Milletler İnsani İşlerden Sorumlu Genel Sekreter Yardımcısı Tom Fletcher, dünyanın farklı ülkelerinden 39 arama kurtarma ekibinin bölgede görev yaptığını, yaklaşık 2 bin personel ile 111 arama köpeğinin çalışmalara katıldığını açıkladı.

Depremlerde can kaybı bin 430'a yükselirken, yaralı sayısı 3 bin 238 olarak belirlendi. 68 binden fazla kişiden ise hâlâ haber alınamıyor. MSB, AFAD ekipleri ile birlikte TSK DAK Timi'nin bölgede çalışmalarını sürdürdüğünü duyurdu.

Bakanlığın paylaşımında 'Mesafeler ne kadar uzak olursa olsun, yardım gerekiyorsa AFAD personeli ve Türk askeri oradadır. Depremin etkilediği Venezuela'da AFAD ekipleri ile birlikte TSK DAK Timi, arama kurtarma çalışmalarını aralıksız sürdürüyor' ifadelerine yer verildi.

Fransız yerel valilikten yapılan açıklamada, kazada pilotun yanı sıra uçakta bulunan 5 öğrenci ile 5 eğitmenin yaşamını yitirdiği belirtildi.

Fransa İçişleri Bakanlığı, İçişleri Bakanı Bruno Retailleau'nun olay yerine gitmek üzere yola çıktığını bildirdi.

Gazete, başkent yakınlarındaki bir kuş cennetinde düzenlenen piknikten dönen TEMA Vakfı gönüllülerinin 'terör şüphelisi' olarak gözaltına alındığını yazdı. Haberde, çoğu 60'lı ve 70'li yaşlarındaki TEMA gönüllülerinden oluşan 30'dan fazla kişinin terörle mücadele ekiplerince sorgulandığı, bazı yaşlı çevrecilerin ifade vermek için merdivenleri çıkarken dahi yardıma ihtiyaç duyduğu aktarıldı.

Financial Times, zirvenin Ankara açısından yalnızca diplomatik bir toplantı değil, aynı zamanda Türkiye'nin diplomatik ağırlığını, askeri kapasitesini ve savunma sanayindeki yükselişini sergileme fırsatı olarak görüldüğünü aktardı. Bununla birlikte gazete, güvenlik hazırlıklarının 'Türkiye'deki demokratik gerilemeye ilişkin tartışmaları yeniden gündeme taşıdığı' değerlendirmesine yer verdi.

Gazete ayrıca kamu çalışanlarının zirve haftasında izinli sayılmasını, lider konvoylarının hızlı geçişi için alınan önlemleri ve yeni modernize edilen havalimanını ayrıntılı biçimde aktardı.

Gazete, zirveyi takip etmek isteyen bir grup gazeteciye akreditasyon verilmemesine de değinere Avrupa Parlamentosu Türkiye Raportörü Nacho Sanchez Amor'un 'Otoriter bir hükümet zirveye ev sahipliği yaptığında keyfi akreditasyon kararları ve yüzlerce gözaltı görüyoruz' sözlerine de yer verdi.

'ZİRVE SİVİL TOPLUMA BASKININ BAHANESİ OLARAK KULLANILIYOR'

Brüksel merkezli Politico da NATO Zirvesi öncesinde Türkiye'de yüzlerce kişinin gözaltına alınması, toplantı ve gösterilere getirilen kısıtlamalar ile gazetecilere yönelik akreditasyon sorunlarını haberleştirdi. Politico, bazı sivil toplum temsilcilerinin NATO Zirvesi'nin 'sivil topluma yönelik baskıyı artırmak için bir gerekçe olarak kullanıldığı' yönündeki eleştirilere yer verdi.

Gazete ayrıca bazı gazetecilerin neden akredite edilmediklerine ilişkin kamuoyuna ayrıntılı bir açıklama yapılmadığını belirterek, uluslararası basın örgütlerinin daha şeffaf bir süreç çağrısında bulunduğunu yazdı. Uluslararası Basın Enstitüsü temsilcilerinin 'NATO'nun kendi standartlarını koruma sorumluluğundan kaçamayacağı' yönündeki eleştirileri de haberde yer buldu.

Haberde, aralarında akademisyen, öğretmen ve aktivistlerin bulunduğu yüzlerce kişinin gözaltına alınması ile toplantı, basın açıklaması ve afiş asma yasakları ayrıntılı şekilde aktarıldı. Politico, özellikle 79 yaşındaki bir çevre aktivistinin de operasyonlarda gözaltına alındığını vurguladı.

REUTERS AKREDİTASYON SORUNUNU ÖNE ÇIKARDI

Reuters, zirve öncesinde onlarca Türk gazetecinin akreditasyon başvurularının reddedilmesini öne çıkardı. Reuters, NATO Sözcüsü Allison Hart'ın 'NATO'nun gazetecilere ilişkin değerlendirmelerde ev sahibi ülkenin görüşlerine başvurduğu' yönündeki açıklamasını aktarırken, kararın basın meslek örgütleri tarafından eleştirildiğini belirtti.

Türkiye Gazeteciler Cemiyeti'nin 'Bu karar NATO'nun kuruluş anlaşmasında vurgulanan demokrasi, bireysel özgürlükler ve hukukun üstünlüğü ilkelerini ihlal ediyor' açıklaması da Reuters haberinde öne çıkarıldı.

'NATO'NUN KURUCU DEĞERLERİYLE BAĞDAŞMIYOR'

İnsan Hakları İzleme Örgütü (HRW) ise önceki gün yayımladığı açıklamada Ankara'daki operasyonların 'ifade ve toplanma özgürlüğüne yönelik acımasız bir tahammülsüzlüğü' ortaya koyduğunu savundu.

Örgüt, terörle mücadele yasalarının yüzlerce kişinin gözaltına alınması için kullanılmasını NATO'nun 'kurucu değerleriyle çelişen' bir uygulama olarak nitelendirdi. HRW Avrupa ve Orta Asya Direktör Yardımcısı Benjamin Ward, 'Terör yasalarının toplu gözaltılar için kullanılması NATO'nun kurucu değerleriyle açıkça çelişiyor' değerlendirmesinde bulundu.

HRW ayrıca açıklamasında CHP yönetimine ilişkin yargı sürecine, Ekrem İmamoğlu'nun tutuklanmasına, gazetecilere yönelik davalar ve LGBTİ+ ile kadın örgütlerine ait bazı sosyal medya hesaplarının engellenmesinine de NATO Zirvesi öncesindeki genel siyasi atmosferin bir parçası olarak yer verdi.

Avrupa'daki bazı ülkelerde hava sıcaklığı 40 dereceyi de aşarken, sıcak hava dalgasının ay sonuna kadar etkisini sürdüreceği belirtiliyor.

İSPANYA 42 DERECEYİ BULAN SICAKLARDAN DOLAYI ALARMDA

İspanya yaz döneminin ilk sıcak hava dalgası nedeniyle alarma geçti.

Ülkenin güney batısındaki Kanarya Adaları ile güneydoğusundaki Murcia bölgesi hariç diğer 15 bölgede 42 dereceye kadar çıkan hava sıcaklıklarından dolayı Sivil Koruma ekiplerince kırmızı veya turuncu seviyesinde alarma geçildiği bildirildi.

İspanya Meteoroloji Enstitüsü (AEMET), 20 Haziran'da başlayan sıcak hava dalgasının 25 Haziran'a kadar devam etmesinin beklendiğini duyurdu.

AEMET'in tahminlerine göre Endülüs bölgesinde sıcaklıkların 42 dereceye kadar yükseleceği, diğer bölgelerde ise 38-41 derece olacağı belirtildi.

Sağlık ekipleri, Katalonya'da 21 Haziran Pazar günü sıcaklardan dolayı baygınlık geçiren 55, Bask bölgesinde ise 25 kişiye müdahale etti.

Diğer yandan İspanya ile Suudi Arabistan arasında 21 Haziran'da oynanan Dünya Kupası maçı için bazı kentlerde meydanlarda kurulan dev ekranlar, sıcaklardan dolayı kaldırıldı.

Sıcak hava ülkenin farklı bölgelerinde yangınların çıkmasına neden olsa da büyük çaplı yangınlar görülmedi.

FRANSA'DA EĞİTİME ARA VERİLDİ

Fransa’da aşırı sıcaklıklar yaklaşık 10 gündür etkisini sürdürürken ülke genelinde 49 vilayette alarm seviyesi kırmızıya, 40 vilayette ise turuncuya yükseltildi.

Bfmtv'ye göre, Fransızlar 21 Haziran’da ülke genelinde ortalama 21,4 derece ile son 7 yılın en sıcak gecesini geçirdi.

Bugün çok sayıda şehirde hava sıcaklıklarının 40 dereceyi aşması, Bordeaux şehrinde ise 43 dereceye kadar çıkması bekleniyor.

Aşırı sıcaklar nedeniyle geçen hafta bazı okullarda esnek saat uygulamasına geçilirken, bugün itibarıyla 845 okulda eğitim öğretime ara verildi.

Üniversite sınavlarının sözlü oturumları da bazı şehirlerde ileri bir tarihe ertelendi.

Ayrıca ülke genelinde hafta sonundan bu yana serinlemek için suya giren 2’si çocuk 13 kişi hayatını kaybetti.

Fransa’nın Cher vilayetine bağlı Touchay kasabasında dün öğle saatlerinde çıkan yangını söndürme çalışmaları ise sürüyor. Yaklaşık 25 hektar tarım arazisinin kül olduğu yangında 3 itfaiye eri hafif yaralandı.

İTALYA’DA SICAK HAVA DALGASI ETKİLİ OLUYOR

Avrupa’da hava sıcaklıklarının hızla yükseldiği ülkelerden İtalya’da da aşırı sıcaklarla mücadele ediliyor.

İtalyan basınına konuşan meteoroloji uzmanları, "Cerberus" adıyla anılan hava dalgasının, bugünden itibaren ülke genelinde sıcaklıkların ortalama 40 dereceye kadar yükseltmesini beklediklerini belirtti.

Uzmanlar, Afrika kaynaklı sıcak hava dalgası sebebiyle hava sıcaklıklarının, mevsim normallerinin 8 ila 10 derece üzerinde seyrettiği bilgisini de paylaştı.

Sıcaklıkların yükselmesinin yanı sıra ilerleyen günlerde ani tropikal geçişler sebebiyle yer yer gök gürültülü yağışlar olabileceği de belirtildi.

Sağlık Bakanlığı, geçen hafta sonu için özellikle ülkenin kuzeyinde yer alan 8 kentte “kırmızı alarm” ilan ederken, halkı sıcaklıklara karşı uyarmaya devam ediyor.

BELÇİKA EN SICAK HAFTASINI YAŞAYACAK

Belçika Kraliyet Meteoroloji Enstitüsüne (IRM) göre, sıcak hava dalgası nedeniyle bu hafta ülke 2020 Ağustos’unun ilk yarısındakinin ardından en sıcak haftasını yaşayacak.

Sıcak hava dalgası nedeniyle hafta boyunca sıcaklıkların kıyı kesimlerinde 25, ülkenin orta bölgelerinde 32 ve Fransa sınırına yakın güney kesimlerinde 34 dereceye kadar yükselmesi bekleniyor.

IRM meteoroloğu David Dehenauw, yerel basına yaptığı açıklamada, "2020'dekinden bile daha sıcak bir hafta yaşayacağız. Sıcaklıkların 30 derecenin üzerinde seyrettiği ve bunların 4 ya da 5 gününde 35-36 derecenin üzerine çıktığı bir dönem olacak" dedi.

Belçika'nın Fransa, İspanya ve Avrupa'nın büyük bölümünü etkileyen kalıcı bir yüksek basınç sistemiyle, diğer adıyla "ısı kubbesi" (heat dome) etkisi altında kalacağını belirten Dehenauw, "Ortalama olarak yılda 1 veya 2 sıcak hava dalgası görüyoruz. 1990 öncesinde ise bu sayı yılda ancak birdi" ifadelerini kullandı.

Dehenauw, yaşananları iklim değişikliğinin son derece somut sonuçlarından biri olarak değerlendiriyor.

BALKANLAR'DA HALKA UYARILAR YAPILDI

Bosna Hersek Federasyonu Hidrometeoroloji Enstitüsü, ülke genelinde güneşli havanın hakim olacağını açıkladı. Ülkenin güneyinde sıcaklıkların 38 dereceye kadar çıkabileceği uyarısı yapılırken, sıcak havaya karşı dikkatli olunması çağrısında bulunuldu.

Ayrıca, başkent Saraybosna olmak üzere bazı şehirlerde öğleden sonra sağanak uyarısı yapıldı.

Sırbistan Hidrometeoroloji Kurumu da başkent Belgrad dahil birçok bölge için turuncu alarm verirken, özellikle hastaların ve yaşlıların günün sıcak saatlerinde sokağa çıkmamasını tavsiye etti.

Hırvatistan'da Devlet Hidrometeoroloji Enstitüsü, ülkenin büyük bölümü için turuncu ve sarı seviyede uyarı yayımlarken, Hırvat Kızılhaçı 10.00 ile 17.00 arasında açık havada bulunulmamasını istedi.

Slovenya Çevre Ajansı, ülkede yaz sezonunun ilk sıcak hava dalgasının başladığını ve perşembe gününden gelecek haftanın ortasına kadar süreceğini bildirdi.

Yüksek sıcaklıkların özellikle yaşlı, çocuk ve hastalarda ciddi sağlık etkilerine yol açabileceği uyarısı yapan Slovenya Ulusal Halk Sağlığı Enstitüsü, vatandaşların bu konuda tedbirli olmasını tavsiye etti.

Karadağ'da Hidrometeoroloji ve Sismoloji Enstitüsü, ülkenin güney ve kuzey bölgeleri için turuncu, orta bölgesi için sarı alarm ilan etti. Özellikle sahil kesimlerinde sıcak hava dolayısıyla yaşanabilecek olumsuzluklara karşı önlem alınması uyarısı yapıldı.

Bulgaristan'da da sıcak hava dalgası cuma itibarıyla etkisini göstermeye başlayacak. Ülke genelindeki hava sıcaklıklarının hafta sonu 33 dereceye kadar yükselmesi bekleniyor.

İSVİÇRE'DEKİ SICAK HAVA DALGASI

İsviçre Federal Meteoroloji ve Klimatoloji Dairesinden (MeteoSwiss) yapılan yazılı açıklamaya göre, 17 Haziran’dan bu yana İsviçre'yi etkisi altına alan sıcak hava dalgası en az gelecek hafta sonuna kadar devam edecek.

Alpler'in kuzeyinde 3. ve 4. seviye sıcak hava dalgası uyarıları 27 Haziran Cumartesi gününe, güneyinde ise 28 Haziran Pazar gününe kadar uzatıldı.

Birkaç gündür orta ve güney Avrupa üzerinde büyük bir antisiklon etkisini sürdürüyor ve Alp bölgesindeki hava durumunu etkiliyor.

İsviçre'nin tüm ova bölgeleri için 17 Haziran’da 3. seviye sıcak hava dalgası uyarısı yayımlanırken, ülkenin kuzeybatısı için ise 4. seviye uyarı yürürlükte.

Sıcak hava dalgasının başlangıcından bu yana birçok yerde maksimum sıcaklıklar 34 dereceyi aştı. Göllerin yakınları ve Ticino bölgesi hariç minimum sıcaklıklar şu ana kadar 20 derecenin oldukça altında kaldı.

AVUSTURYA'DA SICAK HAVA ETKİLİ OLUYOR

Avusturya'da da hafta boyu mevsim normallerinin üstünde seyreden sıcaklıkların 37 dereceye kadar yükselmesi öngörülüyor.

Avusturya Meteoroloji Enstitüsüne göre 20 Haziran'da ölçülen 36 derece ile yılın şimdiye kadarki en yüksek sıcaklığı ölçüldü. Ülkenin doğusunda yer alan Bad Deutsch-Altenburg bölgesinde ise 36,6 derece ile Avusturya'nın en yüksek sıcaklığı kaydedildi.

Başkent Viyana'da 20 derecenin altına düşmeyen "tropikal gecelere" neden olan sıcak hava dalgasının bir süre daha devam etmesi bekleniyor.

Danimarka'da da hava sıcaklığı 23 ile 27 derece arasında seyrederken, ülkede cuma günü hava sıcaklığının 30 dereceye çıkmasıyla Avrupa'yı etkisi altına alan sıcak hava dalgasının Danimarka'yı da vuracağı kaydedildi.

Trump, ABD’nin gelecekte Hürmüz Boğazı’nda “koruyucu güç” rolü üstlenebileceğini belirterek, gerekirse boğazı kontrol altına alabileceklerini ve geçişlerden ücret toplayabileceklerini ifade etti.

Trump, İranlı yetkililerle yaptığı görüşmede Hürmüz Boğazı’nın kapatılması halinde çok sert karşılık vereceklerini söylediğini aktardı.

Trump, “Hürmüz Boğazı’nı kapatırsanız ülkeniz kalmaz” dedi. Trump, İran’ın anlaşmaya yanaşmaması halinde ABD’nin bölgedeki tutumunu sertleştireceği mesajını verdi.

Trump, ABD’nin Hürmüz Boğazı’nda güvenliği sağlayan ülke konumuna gelmesi halinde bu rolün karşılıksız olmayabileceğini söyledi.

ABD Başkanı, görüşmelerin başarısız olması durumunda boğazdan geçen petrol sevkiyatlarından pay alınabileceğini ve geçiş ücreti uygulanabileceğini dile getirdi.

Trump, bu yaklaşımı ABD’nin Hürmüz Boğazı ve Orta Doğu için “koruyucu melek” rolü üstlenmesi olarak nitelendirdi.

‘60 GÜNLÜK SEÇENEĞİM VAR’

İran ile varılan mutabakata da değinen Trump, anlaşma kapsamında 60 günlük bir sürecin bulunduğunu belirtti.

Trump, “60 günlük seçeneğim var. Bu süreden sonra ne istersem yapabilirim” sözleriyle, müzakerelerin başarısız olması halinde askeri ve ekonomik baskının yeniden gündeme gelebileceğini ima etti.

Trump, Lübnan’daki gelişmelere ilişkin de İsrail’i eleştirdi. İsrail’in Hizbullah’ı etkisiz hale getirememesinden duyduğu rahatsızlığı dile getiren Trump, İsrail’in operasyonlarda “binaları yıkmadan hiçbir şey yapamadığını” savundu.

ABD Başkanı, İran’a da Lübnan’daki desteklediği güçleri durdurma çağrısında bulundu.

Gazze’ye ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Trump, Hamas’ın şu aşamada “çok fazla sorun çıkarmadığını” savunarak, asıl odağın İran olması gerektiğini söyledi.

Trump, “İran meselesi çözüldüğünde diğer birçok şeyin de yerine oturacağını” belirtti.

Bolat, toplantının, iki ülke arasında köklü bağlar, karşılıklı güven ve ortak çıkarlar üzerine kurulu ekonomik ortaklığın gücünü ve dayanıklılığını bir kez daha kanıtladığını söyledi. Almanya'nın Türkiye'nin en önemli yatırım ortağı ve stratejik müttefiklerinden biri olduğunu ifade eden Bolat, ikili ticaret hacminde hedefin 60 milyar dolar olduğunu dile getirdi.

'TÜRKİYE AVRUPA İÇİN VAZGEÇİLMEZ BİR ÜRETİM, LOJİSTİK VE TEDARİK MERKEZİ'

Karşılıklı yatırım ilişkilerinin büyük bir başarı hikayesi olmaya devam ettiğini vurgulayan Bolat, Türk firmalarının Almanya'daki yatırımlarının 3 milyar dolara yaklaştığını belirtti. Bolat, Almanya'nın aynı zamanda Avrupa Birliği'nin (AB) de en büyük ekonomisi olduğunu, Türkiye'nin Avrupa için vazgeçilmez bir üretim, lojistik ve tedarik merkezi haline geldiğini kaydederek, Türkiye'deki doğrudan yabancı yatırımların yaklaşık yüzde 70'inin AB kaynaklı olduğunu dile getirdi.

Bolat, Gümrük Birliği'nün günün ekonomik gerçeklerine uygun şekilde modernize edilmesi ihtiyacına işaret ederek, şunları kaydetti:

'AB, 'Made in EU' çerçevesi de dahil olmak üzere yeni ticaret, sanayi ve sürdürülebilirlik politikalarını şekillendirirken bu girişimlerin kapsayıcı kalması hayati önem taşımaktadır. Bu politikaların kapsayıcı olması ve onlarca yıldır inşa edilen son derece entegre tedarik zincirlerini güçlendirmesi elzemdir. Bugün imzalanan JETCO Protokolü, kaydedilen ilerlemeyi ve her iki tarafça üstlenilen taahhütleri resmi olarak kayıt altına almaktadır. Protokol, özverili çalışma gruplarımız tarafından yürütülen faaliyetleri vurgulamakta ve gelecekteki iş birliğimiz için bir yol haritası sunmaktadır.'

Bolat, vize konusunu da zele aldıklarını belirterek, 'Vize ret oranları yüzde 25'lerden yüzde 14'e kadar geriledi. Bu noktada iş insanları, öğrenciler, sanatçılar, sivil toplum kuruluşu (STK) mensupları, nakliyecilerle alakalı olarak konuyu hızlandırmayı planlıyorlar' ifadelerini kullandı.

'YATIRIMCILARIMIZIN TÜRKİYE PİYASASINA OLAN GÜVENİ DEVAM EDİYOR'

Bakan Reiche, iki ülkenin zorlu jeopolitik ortamlarla karşı karşıya olduğunu vurgulayarak, bu ortamda Türkiye ve Almanya arasındaki istikrarlı ve güvene dayalı iş birliğinin bir güç kalesi olduğunu dile getirdi. Türkiye'nin Almanya için güvenilir bir ortak olduğunu söyleyen Reiche, 'Türkiye, AB'nin en büyük beşinci ticaret ortağıdır ve Almanya ile olan ticareti, tüm AB ticaretinin dörtte birini oluşturmaktadır. Bu, ekonomilerimizin büyümesi, ortak yatırımlar yapılması ve Alman şirketlerinin Türkiye'deki yatırımlarının artırılması açısından ortak bir çıkardır' diye konuştu.

Reiche, 'Yatırımcılarımızın Türkiye'nin gücüne ve piyasasına olan güveni devam ediyor. Alman şirketleri Türkiye'deki yatırım hacimlerini sürdürüyor, artırıyor ve yeni yatırımlar gerçekleştiriyor' dedi.

Güler, toplantılarda, bölgesel barış ve istikrarın sağlanması kapsamında İran-ABD Savaşı'nı sona erdirmek amacıyla varılan mutabakatı memnuniyetle karşıladıklarını ileterek, gerektiğinde Hürmüz Boğazı'nda mayın temizliğine destek vermeye hazır olduklarını vurguladıklarını aktardı.

Toplantılar vesilesiyle muhataplarıyla savunma ve güvenlik ajandasındaki gündemi, ikili ve çok taraflı ilişkiler ile iş birliğini geliştirme imkânlarını ele aldıklarını söyleyen Güler, 'Hem İttifak gündemindeki konularda hem de bölgesel konulardan Avrupa güvenliğine uzanan geniş bir yelpazede milli tutum ve değerlendirmelerimizi muhataplarımıza ilettik. Ayrıca Müttefik Savunma Bakanlarını Ankara Zirvesi'nde ağırlamaktan memnuniyet duyacağımızı da kendilerine ilettik' ifadelerini kullandı.

'ZİRVE'NİN TARİHİ BİR BULUŞMA OLACAĞINA İNANIYORUZ'

Güler, bugün NATO'nun tarihinin en karmaşık güvenlik ortamlarından biriyle karşı karşıya olduğuna dikkat çekerek, şöyle konuştu:

'Ankara'da gerçekleştireceğimiz NATO Zirvesi'ni yalnızca bir liderler toplantısı olarak görmüyoruz. Bu Zirve, NATO'nun değişen güvenlik ortamına uyum sağlama kararlılığını ortaya koyacağı ve geleceğe yönelik stratejik yöneliminin şekilleneceği önemli bir dönüm noktası olacağını değerlendiriyoruz. Türkiye'nin zirveye ev sahipliği yapmasını, İttifak'a sunduğumuz askeri katkıların, operasyonel tecrübemizin ve güvenlik üretme kapasitemizin doğal bir yansıması olarak görüyoruz. Bununla birlikte, Sayın Cumhurbaşkanımızın ortaya koyduğu etkili, güvenilir ve sonuç odaklı lider diplomasisi de Ankara Zirvesi'nin en önemli unsurlarından birisi olacağını değerlendiriyoruz.

Türkiye, krizlerin çözümüne katkı sunan, diyalog kanallarını açık tutan ve bölgesel istikrarı destekleyen yaklaşımıyla İttifak içerisinde müstesna bir konuma sahiptir. Hedefimiz; NATO'nun birlik ve dayanışmasını güçlendirmek, Avrupa-Atlantik bölgesinin güvenliğine yönelik ortak kararlılığı vurgulamak ve İttifakı geleceğin tehditlerine karşı daha hazırlıklı hale getirecek stratejik vizyonun geliştirilmesine katkı sağlamaktır. Ankara Zirvesi'nin, NATO'nun birlik ve beraberliğini pekiştiren, ortak aklı güçlendiren ve İttifak'ın geleceğine yön veren tarihi bir buluşma olacağına inanıyoruz.'

'AVRUPA'NIN GÜVENLİĞİNİN AVRUPA TARAFINDAN SAĞLANMASI GEREKTİĞİNİN FARKINDALAR'

ABD'nin Avrupa'dan tam manasıyla çekilmediğini, Avrupa'daki asker sayısını azalttığını dile getiren Güler, Avrupa ülkelerinin de oluşabilecek boşluğu doldurmanın gayretinde olduklarını kaydetti. Güler, 'Savunma sanayi yatırımlarını artırmaktalar ve zorunlu askerlik uygulamasına dönmekteler. Avrupa'nın güvenliğinin Avrupalılar tarafından sağlanması gerektiğinin farkındalar' dedi.

Bakan Güler, Türkiye'nin savunma sanayindeki başarılarının yalnızca ulusal değil NATO'nun kolektif savunmasına da katkı sunduğunu vurgulayarak, güçlü savunma sanayinin güçlü caydırıcılık ve güçlü NATO anlamına geldiğini söyledi. NATO Zirvesi kapsamında yapılacak Savunma Sanayi Forumu'nun, müttefikler arasında savunma sanayi alanındaki iş birliğinin geliştirilmesine önemli katkılar sağlayacağına inandıklarını ifade eden Aktürk, 'Toplantılar esnasında NATO üyesi üç ülkenin savunma bakanı, Türk savunma sanayinin gelişmişliği ve Türkiye ile iş birliğinin artırılmasının önemli ve gerekli olduğunu özellikle vurguladılar' diye konuştu.

Ankara Zirvesi'nden beklentilerinin, NATO'nun temelini oluşturan kolektif savunma anlayışının ve 5'inci maddeye olan bağlılığın güçlü şekilde teyit edilmesi olduğunu belirten Güler, müttefiklerin savunma harcamaları ve yetenek hedeflerine ilişkin kararlılıklarını somut adımlarla ortaya koymalarının, savunma üretim kapasitesini güçlendirecek ve caydırıcılığı artıracak ortak iradeyi göstermelerinin büyük önem taşıdığını söyledi.

'MÜTTEFİK REAKSİYON KUVVETİ'NİN KOMUTASINI ÜSTLENECEĞİZ'

Güler, Türkiye'nin NATO'ya katkılarına bahsettikten sonra, 'Önümüzdeki dönemde NATO'nun en kritik kuvvet yapılarından biri olan Müttefik Reaksiyon Kuvveti'nin komutasını üstlenecek olmamız da Türkiye'nin İttifak içerisindeki güvenilirliğinin ve stratejik öneminin somut bir göstergesidir. Aynı şekilde KFOR Komutanlığı, NATO Hava Polisliği görevleri ve deniz harekatlarına sunduğumuz katkılar, Türkiye'nin Balkanlar'dan Karadeniz'e, Akdeniz'den Avrupa'nın güvenliğine kadar geniş bir coğrafyada üstlendiği sorumluluğu açıkça ortaya koymaktadır' dedi.

Rusya-Ukrayna savaşı bağlamında Karadeniz güvenliğine ilişkin Güler, Karadeniz'in istikrarının Avrupa-Atlantik güvenliğinin ayrılmaz parçası olduğunu vurgulayarak şu değerlendirmeyi yaptı:

'Türkiye, Montrö Sözleşmesi'ni kararlılıkla uygulayarak bölgesel istikrara katkı sağlamaya devam etmektedir. Bu nedenle bölgesel sahiplenme anlayışını destekliyor, Karadeniz'e kıyıdaş ülkeler arasındaki iş birliğini de önemsiyoruz. Türkiye hem Rusya hem Ukrayna ile konuşabilen az sayıdaki ülkeden birisidir. Bu durum ülkemize önemli sorumluluklar da yüklemektedir. Tahıl Koridoru Girişimi, esir değişimleri ve taraflar arasındaki temaslarda üstlendiğimiz rol bunun en somut göstergesidir. Türkiye bundan sonra da diplomasi ve diyalog çabalarına katkı sunmaya devam edecek; krizlerin tarafı değil, çözümün parçası olmayı da sürdürecektir.'

Güler, Türkiye'nin NATO'nun güney kanadında yer alması nedeniyle bölgesel tehditlerle doğrudan mücadele eden, bununla birlikte son yıllarda gelişen gücüne bağlı olarak İttifak'ın merkezinde önemli katkılar sunan müttefiklerin başında geldiğini söyleyerek, 'Bu nedenle Türkiye'nin güvenliğine yönelik tehditler aynı zamanda NATO'nun güvenliğine yönelik tehditler olarak da değerlendirilmektedir' ifadelerini kullandı.

'TSK ÜLKEMİZİN GÜVENLİĞİNİ SAĞLAMAK İÇİN HER TÜRLÜ HAZIRLIĞA SAHİP'

Orta Doğu'daki istikrarın NATO'nun güvenliğiyle doğrudan alakalı olduğunu kaydeden Güler, 'Türkiye bölgesel barış, istikrar ve güvenliği destekleyen yapıcı bir yaklaşım izlemekte, çatışmaların büyümesini değil, diyalog ve diplomasi yoluyla çözülmesini savunmaktadır. Öte yandan, milli güvenliğimize yönelik risklerin oluşmaması için gerekli tedbirler alınmakta, ilgili kurumlarla koordinasyon içerisinde çalışmalar devam etmektedir. Türk Silahlı Kuvvetleri ülkemizin güvenliğini sağlamak için her türlü hazırlığa da sahiptir' dedi.

Güler, Hürmüz Boğazı'ndaki gelişmeleri takip ettiklerini ifade ederek, 'Türkiye, gerilimin tırmanmaması ve sorunların diplomasi temelinde çözülmesi yönündeki yaklaşımını da sürdürmektedir. Bölgesel ve küresel güvenliğe katkı sunan bir ülke olarak, uluslararası hukuk çerçevesinde deniz güvenliği ve seyrüsefer emniyetini destekleyecek girişimlere gerekli katkıyı sağlamaya da hazırız' diye konuştu.

'TSK, KIBRIS TÜRKLERİNİN GÜVENLİĞİNİ HEDEF ALAN OLDUBİTTİLERE KARŞILIK VERECEK GÜCE SAHİP'

Doğu Akdeniz'in güvenliğine ilişkin Güler, 'Bu süreçte KKTC'nin güvenliği için aldığımız ilave tedbirler yalnızca Kıbrıs Türklerinin güvenliğine değil, Ada'nın tamamında istikrar ve güvenliğin korunmasına hizmet etmektedir. Türkiye'nin yaklaşımı her zaman olduğu gibi gerilimi artırmak değil, riskleri önlemek ve bölgesel istikrarı desteklemektir' dedi. Güler, Doğu Akdeniz'de son dönemde şekillenen bazı askeri iş birliği girişmleri ve gelişmeleri takip ettiklerini vurgulayarak şunları kaydetti:

'Garantörlük sıfatı olmayan Fransa ile GKRY arasında imzalanan anlaşma; aslında meşruiyeti olmayan, hassas dengeleri bozan ve uluslararası hukuka aykırı olan bir girişimdir. Türkiye'nin askeri kapasitesi, caydırıcılığı ve bölgesel konumu dikkate alındığında, ülkemizi ve KKTC'nin hak ve menfaatlerini hedef alan herhangi bir girişimin veya ittifakın başarı şansı bulunmamaktadır.

Burada asıl üzerinde durulması gereken husus, bölgesel güvenliği artırmak yerine belirli aktörleri çatışma ve krizlerin parçası haline getirebilecek yaklaşımların uzun vadede bölge halklarının güvenliğine zarar verme riskidir. Türk Silahlı Kuvvetlerimiz, Kıbrıs Türklerinin güvenliğini hedef alan oldubittilere ve hasmane girişimlere karşı gerekli karşılığı verecek güce, kabiliyete ve sarsılmaz bir iradeye sahiptir.

Kıbrıs Adası'nın güvenliği ve statüsüne ilişkin düzenlemeler uluslararası anlaşmalarla belirlenmiştir. Türkiye, garantörlük hak ve sorumluluklarını uluslararası hukuktan kaynaklanan meşru zeminde sürdürmektedir. Kıbrıs Türklerinin güvenliği, huzuru ve refahı bizim için hayati öneme sahiptir. Bu vesileyle bir kez daha ifade etmek isterim ki; Türkiye, Doğu Akdeniz'de barışın, istikrarın ve yapıcı diyaloğun tarafıdır. Ancak, KKTC'nin güvenliğini tehdit edecek gelişmeler karşısında da garantörlük sorumluluklarımızın gereğini yerine getirme irademiz tamdır.'

Almanya'nın Ankara Büyükelçiliği'nin resmi X hesabından yapılan paylaşımda, 'Türkiye-Almanya Konsolosluk İstişareleri, her iki ülkenin vatandaşların yararına olacak şekilde konsolosluk iş birliği konusunda ortaklaşa iyi çözümler bulamamıza hizmet ediyor. Konsolosluk İstişareleri, 16 ve 17 Haziran'da Ankara'da gerçekleştirildi' denildi.

ABD'li yetkilinin paylaştığı 14 maddelik mutabakat metni şu maddelerden oluşuyor:

'1- ABD ile İran İslam Cumhuriyeti, Lübnan da dahil olmak üzere tüm cephelerdeki askeri operasyonların derhal ve kalıcı olarak sona erdirildiğini ilan etmek, bundan böyle birbirlerine karşı herhangi bir savaş veya askeri operasyon başlatmamayı taahhüt etmek, birbirlerine karşı güç kullanmaktan veya güç kullanma tehdidinde bulunmaktan kaçınmak ve Lübnan'ın toprak bütünlüğünü ve egemenliğini güvence altına almak amacıyla bu mutabakat zaptını imzalamaktadırlar. Nihai anlaşma, Lübnan dahil olmak üzere tüm cephelerdeki savaşın kalıcı olarak sona erdirilmesini ve bu paragrafın diğer hükümlerini teyit edecektir.

2- ABD ve İran İslam Cumhuriyeti, birbirlerinin egemenliğine ve toprak bütünlüğüne saygı göstermeyi ve birbirlerinin iç işlerine karışmamayı taahhüt ederler.

3- ABD ve İran İslam Cumhuriyeti, en fazla 60 gün içinde nihai anlaşmayı müzakere edip sonuçlandırmayı taahhüt eder, bu süre, karşılıklı rıza ile uzatılabilir.

4- Bu mutabakat zaptının imzalanmasının hemen ardından ABD, İran İslam Cumhuriyeti'ne yönelik deniz ablukasını ve her türlü engellemeyi veya aksaklığı kaldırmaya başlayacak ve deniz ablukasını 30 gün içinde tamamen sona erdirecektir. Bu süre zarfında, gemilerin trafiği, İran İslam Cumhuriyeti tarafından yeniden tesis edilen savaş öncesi trafik hacmine orantılı olacaktır. ABD ayrıca, nihai anlaşmanın imzalanmasından sonraki 30 gün içinde İran İslam Cumhuriyeti sınırları yakınındaki kuvvetlerini geri çekmeyi taahhüt eder.

5- Bu mutabakat zaptının imzalanmasının ardından İran İslam Cumhuriyeti, ticari gemilerin İran Körfezi'nden Umman Denizi'ne ve tersi yönde, yalnızca 60 gün süreyle, ücretsiz ve güvenli bir şekilde geçiş yapabilmeleri için elinden gelen tüm çabayı göstererek gerekli düzenlemeleri yapacaktır. Ticari gemilerin trafiği derhal başlayacak ve İran İslam Cumhuriyeti tarafından teknik ve askeri engellerin kaldırılması ve mayın temizliği gerekliliği göz önünde bulundurularak, bu düzenlemeler 30 gün içinde yürürlüğe girecektir. İran İslam Cumhuriyeti, geçerli uluslararası hukuk ve Hürmüz Boğazı kıyı devletlerinin egemenlik hakları çerçevesinde, diğer Basra Körfezi kıyı devletleriyle görüşerek Hürmüz Boğazı'ndaki gelecekteki idare ve denizcilik hizmetlerini belirlemek üzere Umman Sultanlığı ile diyalog kuracaktır.

6- ABD, bölgesel ortaklarıyla birlikte İran İslam Cumhuriyeti'nin yeniden inşası ve ekonomik kalkınması için en az 300 milyar ABD doları tutarında, kesin ve karşılıklı olarak mutabık kalınan bir plan hazırlamayı taahhüt etmektedir. Bu planın uygulanmasına yönelik mekanizma, 60 gün içinde imzalanacak nihai anlaşmanın bir parçası olarak kesinleştirilecektir. İlgili finansal işlemler için gerekli olan tüm lisanslar, muafiyetler ve izinler ABD tarafından verilecektir.

7- ABD, nihai anlaşmanın bir parçası olarak, üzerinde mutabık kalınan bir takvime göre, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararları, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) Yönetim Kurulu kararları, tüm tek taraflı ABD yaptırımları, birincil ve ikincil yaptırımlar dahil olmak üzere kaldırmayı taahhüt eder. İran İslam Cumhuriyeti ve ABD, yukarıda bahsedilen yaptırımların kaldırılması konusunun kritik önemini kabul eder ve bu konularda karşılıklı mutabakat sağlamak amacıyla müzakerelerde bu meseleleri derhal ele alma niyetlerini ifade ederler.

8- İran İslam Cumhuriyeti, nükleer silah temin etmeyeceğini veya geliştirmeyeceğini bir kez daha teyit etmektedir. ABD ve İran İslam Cumhuriyeti, yedinci paragrafta belirtilen takvime uygun olarak karşılıklı olarak mutabık kalınacak bir mekanizma çerçevesinde, zenginleştirilmiş malzeme stoklarının imhasını, UAEA gözetimi altında yerinde seyreltme yoluyla gerçekleştirilecek asgari yöntemle çözüme kavuşturmak üzere anlaşmışlardır. Taraflar ayrıca, nihai anlaşmada üzerinde mutabık kalınacak tatmin edici bir çerçeve temelinde, zenginleştirme meselesini ve İran İslam Cumhuriyeti'nin nükleer ihtiyaçlarıyla ilgili diğer karşılıklı olarak kararlaştırılan konuları görüşmeyi kabul etmişlerdir. Nihai anlaşma, bu paragrafın hükümlerini teyit edecek ve İran İslam Cumhuriyeti, yukarıda belirtilen nükleer meselelerin hayati önemini kabul edecektir. Taraflar, bu meseleler üzerinde karşılıklı mutabakat sağlamak amacıyla müzakerelerde bu konuları derhal ele alma niyetlerini ifade etmektedirler.

9- Nihai anlaşma imzalanana kadar, ABD ve İran İslam Cumhuriyeti mevcut durumu korumayı kabul ederler. İran İslam Cumhuriyeti nükleer programının mevcut durumunu koruyacak, ABD ise herhangi bir yeni yaptırım uygulamayacak ve bölgeye ilave asker konuşlandırmayacaktır.

10- ABD, bu mutabakat zaptının imzalanmasının hemen ardından ve yaptırımların sona ermesine kadar, ABD Hazine Bakanlığının İran ham petrolü, petrol ürünleri ve türevlerinin ihracatı ile bankacılık işlemleri, sigortacılık, nakliye vb. dahil olmak üzere tüm ilgili hizmetler için muafiyetler vereceğini taahhüt eder.

11- ABD, bu mutabakat zaptının yürürlüğe girmesiyle birlikte İran İslam Cumhuriyeti'ne ait dondurulmuş veya kısıtlanmış fon ve varlıkların kullanımına tam olarak açılmasını taahhüt eder. ABD ile İran İslam Cumhuriyeti, müzakereler sırasında bu fonların serbest bırakılmasına ilişkin usuller üzerinde karşılıklı olarak mutabık kalacaktır. Bu fonlar, ister asıl hesaptan ister havale yoluyla elde edilsin, İran İslam Cumhuriyeti Merkez Bankası tarafından belirlenen nihai lehtara yapılacak ödemeler için tam olarak kullanılabilir hale getirilecektir. ABD, buna uygun olarak gerekli tüm lisans ve izinleri vermeyi taahhüt eder.

12- ABD ve İran İslam Cumhuriyeti, bu mutabakat zaptının başarılı bir şekilde uygulanmasını ve nihai anlaşmaya gelecekte uyulmasını izlemek üzere bir yürütme mekanizmasının kurulacağı konusunda mutabık kalmışlardır.

13- Bu mutabakat zaptının imzalanmasının ardından, bu mutabakat zaptının 1, 4, 5, 10 ve 11. paragraflarının uygulanmaya başlanması ve bu tedbirlerin uygulanmaya devam edilmesi koşuluyla, ABD ve İran İslam Cumhuriyeti, nihai anlaşma konusunda münhasıran diğer paragraflar üzerinde müzakerelere başlayacaktır.

14- Nihai anlaşma, bağlayıcı bir BM Güvenlik Konseyi kararıyla onaylanacaktır.'

Milli Savunma Bakanlığı'nın X hesabından yapılan paylaşımda, 'Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler, Irak'ın Ankara Askeri Ataşesi Tümgeneral Khalil Kamal Khalil'i kabul etti' denildi.