Yükseköğretim alanında önemli değişiklikler içeren kanun yürürlüğe girdi. Resmi Gazete'de yayımlanan düzenlemeyle, başkasına tez, makale, kitap veya proje hazırlatanlara ve bu çalışmaları hazırlayan ya da aracılık edenlere yönelik yaptırımlar artırıldı; öğrenci affının kapsamı da belirlendi.
Yeni düzenlemeye göre, kişisel emek ve akademik birikime dayanmayan, ücretli veya ücretsiz şekilde başkasına hazırlatılan tez, makale, kitap ya da projeler kullanılarak ön lisans, lisans veya lisansüstü diploma derecesi ya da akademik unvan elde edilmesi halinde önemli yaptırımlar uygulanacak.
Bu şekilde diploma veya akademik unvan alan kişiler üniversite öğretim mesleğinden çıkarılabilecek. Ayrıca söz konusu çalışmalar üzerinden elde edilen akademik derece ve unvanlar geri alınacak.
BAŞKASINA ÇALIŞMA HAZIRLAYANA DA PARA CEZASI
Başka kişiler adına tez, makale, kitap veya proje hazırlayan, üreten ya da bu faaliyetlere aracılık edenler için de adli para cezası öngörüldü.
Bu kişiler 5 bin ila 10 bin gün arasında adli para cezasıyla karşı karşıya kalacak. Fiilin bunu meslek haline getiren kişiler tarafından işlenmesi durumunda ceza 10 bin günden az, 20 bin günden fazla olamayacak.
Başkalarına hazırlatılan yayın veya çalışmaları kullanarak diploma derecesi ya da akademik unvan elde edenlere de 5 bin ila 10 bin gün arasında adli para cezası uygulanacak.
Sahte diploma, mezuniyet belgesi veya sertifika düzenleyen ya da düzenletenler ise Türk Ceza Kanunu'ndaki "resmi belgede sahtecilik" hükümleri kapsamında cezalandırılacak.
AKADEMİK ETİK İHLALLERİNDE MESLEKTEN ÇIKARMA
Düzenleme yalnızca tez yazdırma faaliyetleriyle sınırlı kalmadı. Kendi emeğine ve akademik birikimine dayanmayan yayın ve çalışmaları atama, yükselme, unvan veya derece kazanmak amacıyla kullananların yanı sıra bu çalışmaları başkaları adına hazırlayan veya aracılık edenler hakkında da meslekten çıkarma cezası uygulanabilecek.
Anket uygulamak ya da veri toplamak gibi akademik değerlendirme içermeyen katkılar ise bu kapsamın dışında tutuldu.
ÖĞRENCİ AFFININ KAPSAMI BELLİ OLDU
Kanunla yükseköğretimde öğrenci affına ilişkin düzenleme de yapıldı. Hazırlık dahil olmak üzere farklı sınıf ve öğrenim düzeylerinde eğitim gören ve çeşitli nedenlerle üniversiteyle ilişiği kesilen öğrencilerin belirlenen şartları karşılamaları halinde yeniden öğrenime dönmelerinin önü açıldı.
Buna göre, kapsam dışında bırakılan suçlar ve durumlar haricinde ilişiği kesilenler ile üniversiteye yerleştiği halde kayıt yaptırmayanlar, düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 4 ay içinde ilgili yükseköğretim kurumuna başvurabilecek.
Şartları sağlayan öğrenciler, 2026-2027 eğitim öğretim yılında eğitimlerine yeniden başlayabilecek.
Terör, kasten öldürme, işkence, eziyet, cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı, uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti gibi belirli suçlardan mahkum olanlar ile sahte belge nedeniyle kaydı iptal edilenler düzenlemenin dışında tutuldu. Terör örgütleriyle bağlantı gerekçesiyle ilişiği kesilenler de öğrenci affından yararlanamayacak.
Polis Akademisi, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi ile Milli Savunma Üniversitesine bağlı belirli eğitim kurumlarında öğrenim gören veya bu kurumlarla bağlantılı olarak başka üniversitelerde eğitim alan öğrenciler de düzenlemenin kapsamına alınmadı.
SON SINIF ÖĞRENCİLERİNE EK SINAV HAKKI
Azami öğrenim süresinin sonunda mezuniyet için gerekli derslerini tamamlayamayan son sınıf öğrencilerine de yeni imkanlar getirildi.
İntörn eğitimi dönemi hariç olmak üzere, başarısız oldukları veya daha önce alamadıkları teorik ve uygulamalı dersler için öğrencilere iki ek sınav veya tekrar hakkı tanınacak.
Derslerini başarıyla tamamladığı halde uygulamalı ya da intörn eğitimine başlamamış, eğitimini tamamlayamamış veya bu eğitimlerde başarısız olmuş öğrencilere de eğitimlerini tamamlama imkanı sağlanacak. Ancak azami öğrenim süresini dolduran ara sınıf öğrencileri bu ek sınav hakkından yararlanamayacak.
48 ÜNİVERSİTEYE YENİ AKADEMİK KADRO
Kanun kapsamında yükseköğretim kurumlarının akademik kadro ihtiyacına yönelik de düzenleme yapıldı.
Tıpta uzmanlık eğitiminde araştırma görevlisi kadrolarının kullanılmaya başlanmasıyla ortaya çıkan ihtiyaç başta olmak üzere, üniversitelerin öğretim elemanı açığının karşılanması amacıyla 48 üniversiteye profesör, doçent, doktor öğretim üyesi ve araştırma görevlisi kadroları ihdas edilecek.
Ayrıca belirli şartları taşıyan ve 67 yaşını doldurmuş, daha önce devlet yükseköğretim kurumlarında görev yapmış tıp ve diş hekimliği uzmanlarının ihtiyaç bulunan üniversitelerde sözleşmeli olarak çalıştırılabilmesine imkan sağlandı.